بررسی مواد تشکیل دهنده اسانس و اثرات ضدمیکروبی ریزوم گیاه cyperus rotundus l.
چکیده
مقدمه: گیاه cyperus rotundus l. از خانواده cyperaceae، با نام های فارسی (عربی) اویار سلام و سُعد کوفی در بیشتر نقاط ایران می روید. از ریشه گیاه سعد کوفی مواد و آثار فارماکولوژیک مختلفی گزارش شده اند. در حال حاضر ریشه ها و ریزوم های این گیاه به صورت ترکیب با سایر گیاهان به منظور تقویت اعصاب و ضدنفخ به کار می رود. در مورد بررسی اسانس حاصل از ریزوم های این گیاه در کشورهای دیگر تحقیق شده که آلفا- سیپرون یا سیپرن را به عنوان ماده عمده معرفی کرده اند. هدف: تا آنجا که ما بررسی کرده ایم، اسانس ریزوم و اثرات ضدمیکروبی نمونه ایرانی گیاه مذکور تاکنون بررسی نشده است. هدف از این پژوهش آنالیز اسانس و بررسی اثرات ضدمیکروبی ریزوم های این گیاه می باشد. روش بررسی: ریزوم گیاه سُعد کوفی در خرداد 1386 از عطاری های شهر تهران خریداری و با روش تقطیر با آب اسانس گیری شد. برای آنالیز اسانس از روش gc/msاستفاده شد. جهت بررسی اثرات ضدمیکروبی، عصاره متانولی ریزوم ها با اسباب سوکسله استخراج شد. میکروب های مورد استفاده در این پژوهش باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس، میکروکوکوس لوتئوس، سالمونلا و اشریشیا کولی، و قارچ های آسپرژیلوس نایجر و کلادوسپوریوم هرباسیوم بودند. اثر ضدمیکروبی به روش دیسک کاغذی (انتشار در آگار) و محاسبه هاله عدم رشد انجام شد. نتایج: بررسی اثر ضدمیکروبی عصاره ریزوم گیاه c. rotundus نشان می دهد که رقت های مختلف آن اثری روی سالمونلا، اشریشیا کولی، آسپرژیلوس نایجر و کلادوسپوریوم هرباسیوم ندارد و تنها روی باکتری های استافیلوکوکوس اورئوس و میکروکوکوس لوتئوس موثر می باشد. ترکیبات عمده اسانس آن را سسکویی ترپن ها تشکیل می دهند (0/82 درصد) که در بین آنها آلفا- سیپرون 0/32 درصد و اسپاتولنول، 0/11 درصد می باشند. 8/8 درصد ترکیبات شناسایی شده نیز از گروه مونوترپنوئیدها می باشند.