بررسی تاثیر عصاره گیاه vitex agnus- castus l. بر درمان سندرم قبل از قاعدگی

مینو پاک گوهر، m pakgohar tohid sq, faculty of nursing and midwifery, medical science/tehran university, tehran, iran tel: +98-21 - 66937120, fax: +98-21 - 66965405: تهران، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران تلفن: 66937120 (021)، نمابر: 66965405 (021) مریم مرادی، moradi m graduate of faculty of nursing and midwifery, medical science /tehran university, tehran, iranدانش آموخته کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران امیر حسین جمشیدی، ah jamshidi ministry of health & medical education, tehran, iranاستادیار فارماکوگنوزی، عضو هیأت علمی معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی عباس مهران، a mehran faculty of nursing and midwifery, medical science /tehran university, tehran, iranمربی، گروه آموزشی آمار، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

چکیده

مقدمه: سندرم قبل از قاعدگی عود دوره ای ترکیبی از تغییرات آزاردهنده جسمی، روانی و رفتاری است و شدت آن به حدی است که با فعالیت های معمول یا ارتباطات اجتماعی فرد تداخل می کند. هدف: گیاه ویتکس یکی از گیاهان دارویی است که به طور سنتی برای درمان بسیاری از مشکلات زنان استفاده می شده است. در این مطالعه تاثیر ویتکس بر درمان سندرم قبل از قاعدگی مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: پژوهش حاضر از نوع کارآزمایی بالینی دوسوکور می باشد که بر روی 116 نفر از دانشجویان مبتلا به سندرم قبل از قاعدگی انجام شده است. واحد های مورد پژوهش پس از تایید تشخیص سندرم قبل از قاعدگی از طریق ثبت فرم وضعیت روزانه در طی دو سیکل قاعدگی و بررسی از نظر سلامت جسمی و روانی به طور تصادفی به دو گروه 58 نفری دارو و دارونما تقسیم شدند و برای دو سیکل قاعدگی روزانه یک عدد قرص گیاهی ویتکس یا دارونمای مشابه دریافت کردند و در نهایت 49 نفر در گروه دارو و 50 نفر در گروه دارونما مطالعه را تکمیل نمودند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه، فرم ثبت وضعیت روزانه آینده نگر (در برگیرنده 10 علامت روانی شامل تنش، دمدمی مزاجی، تحریک پذیری، اضطراب، افسردگی، فراموش کاری،گریه های بی مورد، عدم تمرکز حواس- گیجی، اختلال در خواب و میل به خودکشی و 8 علامت جسمانی شامل خستگی، میل بیش از حد به خوردن شیرینی جات، سردرد، افزایش اشتها، تپش قلب، دردناک شدن پستان ها، نفخ شکم و ورم اندام ها) و آزمون افسردگی بک بود. نتایج: یافته ها نشان داد میزان کاهش شدت کلی سندرم قبل از قاعدگی، علایم روانی و علایم جسمانی در گروه ویتکس بیشتر از دارونما می باشد به طوری که میزان کاهش شدت کلی سندرم قبل از قاعدگی بعد از مصرف ویتکس (73/60 درصد) و بعد از مصرف دارونما (79/20 درصد) (001/0>p)، میزان کاهش شدت علایم روانی در گروه ویتکس (62/65 درصد) و در گروه دارونما (19/28 درصد) (001/0>p) و میزان کاهش شدت علایم جسمانی در گروه ویتکس (98/57 درصد) و در گروه دارونما (22/16 درصد) (001/0>p) بوده است. هم چنین در بررسی تک تک علایم اختلاف میانگین 16 علامت از 18 علامت سندرم قبل از قاعدگی قبل و بعد از درمان به طور معنی داری در گروه ویتکس بیشتر از دارونما بود (05/0>p)، به عبارتی ویتکس در کاهش تمامی علایم سندرم قبل از قاعدگی به غیر از میل به خودکشی و ورم اندام ها موثرتر از دارونما بوده است. بین عوارض جانبی در دو گروه ویتکس و دارونما اختلاف معنی داری مشاهده نشد (05/0