ارزیابی اثرات ضدمیکروبی اسانس چهار گیاه دارویی بر سالمونلاتیفی موریوم و مقایسه آنها با آنتی بیوتیک های رایج در دامپزشکی

محمد دخیلی، m dakhili 1- assistant professor of microbiology and immunology department, faculty of medicine, islamic azad university of qom, iran1- استادیار، گروه میکروبیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی قم تقی زهرایی صالحی، t zahraei salehi department of microbiology, faculty of veterinary medicine, tehran university, tehran, iran, p.o.box: 14155-6453 tel: (021) 66427517, fax: (021) 66933222تهران، خیابان آزادی، گروه میکروبیولوژی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران صندوق پستی: 6453 - 14155، تلفن: 66427517 (021)، نمابر: 66933222 (021) مجید ترابی گودرزی، m torabi goodarzi 3- departments of veterinary medicine, agriculture and natural resources research center of qom, iran3- دامپزشک و کارشناس ارشد، گروه دامپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قم احمد خاوری، a khavari 4- departments of veterinary medicine, agriculture and natural resources research center of qom, iran4- کارشناس میکروبیولوژی، گروه دامپزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قم

چکیده

مقدمه: گیاهان آویش شیرازی boiss multiflora zataria، خالواشmentha pulegium l. ، مرز نجوش l. origanum vulgare و رازیانهfoeniculum vulgare miller از گیاهان دارویی در طب سنتی ایران بوده و مطالعه اثرات ضدمیکروبی آنها ضروری و لازم به نظر می رسد. هدف: هدف این بررسی ارزیابی اثر ضدمیکروبی اسانس های این گیاهان بر باکتری سالمونلاتیفی موریوم و مقایسه فعالیت باکتری کشی آنها با آنتی بیوتیک های انروفلوکساسین، اریترومایسین، کلرامفنیکل، اکسی تترا سایلکین و فلومکویین بود. روش بررسی: اسانس این گیاهان به روش تقطیر با بخارآب استخراج و ترکیب اسانس ها با دستگاه گاز کروماتوگرافی / طیف سنج جرمی ms/gc انجام شد. حداقل غلظت بازدارنده (mic) و کشنده (mbc) با رقت های مختلف اسانس بر روی باکتری سالمونلاتیفی موریوم در آزمایشگاه بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد در میان اسانس های گیاهی اسانس آویشن، رازیانه + آویشن و مرزنجوش + آویشن نسبت به سایر گروه ها با اختلاف معنی داری قطر هاله بزرگتری نسبت به سایرین دارند (5/0 p<). کمترین غلظت اسانس ممانعت کننده از رشد(mic) در مورد گیاه آویشنml /µg 50/156 و کمترین غلظت باکتری کشی آن (mbc) ml/µg50/312 بود. نتیجه گیری: تاثیر اسانس آویش شیرازی بر سالمونلا تیفی موریوم در مقایسه با سه آنتی بیوتیک فلومکوئین، اکسی تتراسایکلین و اریترومایسین بسیار بیشتر بود. فعالیت اسانس خالواش نیز از دو آنتی بیوتیک اکسی تتراسایکلین و اریترومایسین بیشتر بود. اسانس دو گیاه آویش شیرازی و مرز نجوش در سه ترکیب گاماترپینن، تیمول، کارواکرول مشترک بود. ترکیب اصلی گیاه خالواش را پولگون، لیمونن و آلفاپینن تشکیل می داد و آلفاپینن بین دو گیاه آویشن و خالواش ترکیب مشترک بود.