بررسی اثر عصاره بذر گیاه دارویی خار مریم (silybum marianum (l.) gaertn.) بر روند تشکیل آب مروارید در چشم موش صحرایی ناشی از تجویز گالاکتوز

حسن فلاح حسینی، h fallah huseini institute of medicinal plants, no. 97, bozorgmehr st., qods st., enghelab ave., tehran, iran, p.o.box: 13145-1446 tel: (021) 6462179, 6950447, fax: (021) 6465554تهران، خیابان انقلاب اسلامی، خیابان قدس، خیابان بزرگمهر، پلاک 97 پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، صندوق پستی: 1446-13145 تلفن: 6462179 (021)، نمابر: 6465554 (021) علی بمان زارعی، ab zaree department of biochemistry, baqiatallah university of medical sciences, tehran, iranاستادیار، گروه بیوشیمی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج) علی بابایی زارچ، a babaei zarch department of pharmacology, shaheed sadoughi university of medical sciences, yazd, iran.استادیار، گروه فارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد رامین حشمت، r heshmat department of epidemiology and biostatistics, public health school, tehran university of medical sciences, tehran, iranدستیار اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار حیاتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران

چکیده

افزایش غلظت رادیکال آزاد اکسیژن و کاهش غلظت گلوتاتیون در عدسی چشم بیماران مبتلا به دیابت از عوامل مهم در ایجاد و تسریع روند شکل گیری آب مروارید شناخته شده است. در تحقیقات آزمایشگاهی تجویز آنتی اکسیدان ها و افزایش غلظت گلوتاتیون موجب مهار پیشرفت آب مروارید شده است. با توجه به مطالب فوق در این تحقیق عصاره بذر گیاه دارویی خار مریم (سیلی مارین) به دلیل خواص آنتی اکسیدانی جهت مهار پیشرفت آب مروارید در چشم موش صحرایی ناشی از تجویز گالاکتوز (مدل دیابتی) مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 30 رأس موش صحرایی به شکل تصادفی در سه گروه تقسیم بندی شدند. یک گروه از موش ها با غذای حیوانخانه و گروه کنترل و سیلی مارین با غذای حاوی 30 درصد گالاکتوز تغذیه شدند. به گروه سیلی مارین روزانه یک بار سیلی مارین با دوز 200 میلی گرم بر کیلوگرم خوراکی و به گروه کنترل بطور مشابه دارونما تجویز شد. مراحل تشکیل آب مروارید در چشم موش های هر سه گروه روزانه به وسیله افتالموسکوپ و نیز چشم غیر مسلح مورد آزمایش قرار گرفت. به علاوه غلظت گلوتاتیون و لیپیدپراکسیداز در عدسی یکی از چشم همه موش ها در هر سه گروه در روز 20 اندازه گیری شد. نتیجه آنکه در عدسی چشم موش های گروه غذای حیوانخانه هیچ گونه تغییری حاصل نشد. در گروه کنترل مرحله اول تشکیل آب مروارید به طور میانگین بعد از 7 الی 9 روز شروع و مرحله چهارم تشکیل آب مروارید در روز 19 الی 23 شروع مشاهده شد. در گروه سیلی مارین کلیه مراحل تشکیل آب مروارید به طور معنی داری به تاخیر افتاد و مرحله اول در روز 30 الی 33 به بعد و مرحله چهارم فقط در 60 درصد موش ها و در روز 37 الی 43 مشاهده شد. در عدسی چشم حیوانات گروه سیلی مارین در مقایسه با گروه کنترل غلظت گلوتاتیون به طور معنی داری افزایش و لیپید پراکسیداز به طور معنی داری کاهش یافت. نتایج این تحقیق بیانگر آن است که احتمالاً خاصیت آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، افزایش غلظت گلوتاتیون سلولی سیلی مارین روی سلول های عدسی چشم موش ها در مهار پیشرفت آب مروارید ناشی از گالاکتوز موثر واقع شده است.