پاسخ عملکرد کمی و کیفی گیاه دارویی سنبل الطیب (valeriana officinalis l.) به کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی فسفره

حسنعلی نقدی بادی، h naghdi badi cultivation & development department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecrدانشیار پژوهش، گروه پژوهشی کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی محمد لطفی زاد، m lotfizad department of agronomy, science and research branch, islamic azad universityدانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهرانسازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants) نسرین قوامی، n qavami cultivation & development department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecrعضو گروه پژوهشی کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهیسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات (islamic azad university science and research branch) علی مهرآفرین، a mehrafarin cultivation & development department of medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecr, p.o.box: 31375/1369, karaj, iran tel: +98 - 26 - 34764010 - 18, fax: +98 - 26 - 34764021کرج، گروه پژوهشی کشت و توسعه مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، صندوق پستی: 1369- 31375، تلفن: 19- 34764010 (026)، نمابر: 34764021 (026)سازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants) کاظم خاوازی، k khavazi soil and water research instituteعضو هیأت علمی گروه بیولوژی، مؤسسه تحقیقات خاک و آبسازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants)

چکیده

مقدمه: از آنجایی که فسفر از عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان است لذا بررسی تأثیر کودهای فسفره بر عملکرد کمی و کیفی سنبل الطیب ضروری است. هدف: بررسی تأثیر کاربرد باکتری های حل کننده فسفات به عنوان کودهای زیستی و کود شیمیایی فسفاته بر عملکرد کمی و کیفی گیاه سنبل الطیب. روش بررسی: این بررسی در مزرعه تحقیقاتی پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش شامل عامل کود زیستی در چهار سطح شامل ازتوباکتر، پسودوموناس، تلفیق دو باکتری و عدم تلقیح و عامل کود شیمیایی فسفاته به فرم سوپر فسفات تریپل در سه سطح شامل 0، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج: کودهای زیستی بر عملکرد کیفی و همچنین اغلب پارامترهای مورد بررسی در ارتباط با عملکرد کمی تأثیر معنی‎داری (01/0 p≤) داشتند. اگرچه مصرف کود زیستی بر مقدار اسید والرنیک تأثیر منفی داشته است، ولی به سبب افزایش عملکرد ماده خشک، به طور معنی داری باعث افزایش عملکرد ماده مؤثره در واحد سطح شده است. کود شیمیایی فسفاته بر درصد اسید والرنیک (01/0 p≤)، عملکرد اسید والرنیک (05/0 p≤) و نیز عملکرد وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه (01/0 p≤) تأثیر معنی‎داری داشت. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین مقدار وزن خشک ریشه در تیمار کاربرد توام کود ازتوباکتر و کود شیمیایی فسفاته (100 کیلوگرم در هکتار) به ‎دست آمده است. نتیجه گیری: کود زیستی ازتوباکتر تأثیر مثبت و معنی داری بر عملکرد اسید والرنیک در واحد سطح داشته و نیز بیشترین عملکرد ماده مؤثره در این تیمار مشاهده شده است.