مطالعه اتنوبوتانیکی گیاهان دارویی شهرستان کازرون: شناسایی، پراکنش و مصارف سنتی

مهدی دولتخواهی، m dolatkhahi 1- department of biology, payame noor universityدانشگاه پیام نور مجید قربانی نهوجی، m ghorbani nohooji institute of medicinal plants, acecr, karaj, iran p.o.box: 31375-369, tel: +98-26-34764010-8, fax: +98-26-34764021کرج، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، صندوق پستی (مهرویلا): 369 - 31375 تلفن و نمابر: 20 - 34764010 (026)سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه پیام نور بوشهر (payame noor university of bushehr) علی مهرآفرین، a mehrafarin 2- department of cultivation and development of medicinal plants, institute of medicinal plants, acecrگروه پژوهشی کشت و توسعه، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهیسازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants) غلامرضا امینی نژاد، gr amini nejad 3- payame noor university (bushehr branch)دانشگاه پیام نورسازمان اصلی تایید شده: پژوهشکده‮ ‬گیاهان‮ ‬دارویی‮ ‬جهاد‮ ‬دانشگاهی (institute of medicinal plants) علی دولتخواهی، a dolatkhahi 4- department of horticultural science, tabriz universityدانشکده علوم باغبانی، دانشگاه تبریزسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه پیام نور بوشهر (payame noor university of bushehr)

چکیده

مقدمه: شهر کازرون با مساحت حدود 4060 کیلومترمربع در 110 کیلومتری غرب شیراز واقع شده است. این شهرستان به دلیل وجود اقلیم های متنوع، از نظر تنوع زیستی و گونه های گیاهی منطقه ای حائز اهمیت است. همچنین به دلیل قدمت تاریخی و قرار داشتن در مسیر کوچ عشایر، از نظر استفاده سنتی گیاهان دارویی نیز نمونه ای بسیار بارز و شاخص می باشد. هدف: شناسایی گیاهان دارویی منطقه و استفاده از دانش وتجربه اهالی بومی برای معرفی خواص و موارد ناشناخته گیاهان دارویی موردنظر می باشد. روش بررسی: در سال های 1388 - 1385 فلور گیاهان دارویی شهرستان مطالعه شد. با استفاده از نقشه جغرافیایی، روستاهای منطقه شناسایی و تفکیک شدند. گیاهان از نواحی مختلف جمع آوری شده و سپس شناسایی شدند. با به کارگیری تجارب افراد بومی، نحوه و زمان جمع آوری و خصوصیات دارویی گیاهان در پرسشنامه هایی ثبت شد. نتایج: تعداد 91 گونه گیاهی دارویی (87 جنس و 39 خانواده) در منطقه شناسایی و اطلاعات درمانی گونه های مذکور ثبت شد. همچنین مشخص شد که خانواده نعنائیان (lamiaceae) با 11 گونه و خانواده آفتابگردان (asteraceae) با 9 گونه بیشترین تعداد گونه های دارویی را دارا می باشند. بارهنگ (plantago) با 3 گونه، بزرگترین جنس می باشد. نتیجه گیری: گیاهان دارویی در منطقه مطالعه شده مصرف سنتی گسترده ای داشته و بیشترین موارد به ترتیب در درمان ناراحتی های دستگاه گوارش، گردش خون و دفع ادرار مشاهده شد. با توجه به فراوانی و استفاده گسترده گیاهان دارویی، بررسی های بیشتر می تواند منجر به فراهم آمدن زمینه ای برای شناسایی اثرات درمانی جدید گیاهان منطقه شود.