تاثیر کود شیمیایی و زیستی نیتروژن بر عملکرد کمی و کیفی زعفران (crocus sativus l.)

حشمت امیدی، h omidi agriculture college, shahed university, tehran, iranاستادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران حسنعلی نقدی بادی، h naghdi badi iranian academic center for education, km 55 of tehran – qazvin, p.o.box: 33651/66591, karaj, iran tel: +98 – 261 - 4764010-9, fax: +98-261- 4764021کرج، کیلومتر 55 جاده تهران قزوین، مجتمع تحقیقاتی جهاددانشگاهی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاددانشگاهی، صندوق پستی: 1446 - 13145 تلفن: 9 – 4764010 (0261)، نمابر: 4764021 (0261) علی گلزاد، a golzad agriculture college, shahed university, tehran, iranدانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران حسین ترابی، h torabi agriculture college, shahed university, tehran, iranاستادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران محمدحسین فتوکیان، mh footoukian agriculture college, shahed university, tehran, iranاستادیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد، تهران

چکیده

مقدمه: کودهای زیستی در کشاورزی پایدار به عنوان یک جایگزین برای کودهای شیمیایی مطرح هستند و سبب افزایش حاصلخیزی خاک و رشد گیاه می شوند. بنابراین، اثر کودهای زیستی بر گیاهان دارویی مهم نظیر زعفران بایستی ارزیابی شود. هدف: تعیین اثر کودهای شیمیایی و زیستی نیتروژن بر عملکرد کمی و کیفی زعفران. روش بررسی: این مطالعه در منطقه ی آبسرد - تهران در سال های 1385 تا 1387 در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار و چهار تیمار کودی اجرا شد. تیمارهای کودی شامل شاهد یا بدون مصرف کود (1n)، کود شیمیایی اوره به میزان 150 کیلوگرم در هکتار (2n)، کود بیولوژیک نیتروکسین به میزان 5 لیتر در هکتار (3n) و تیمار مصرف تلفیقی کود شیمیایی اوره به میزان 75 کیلوگرم در هکتار و کود بیولوژیک نیتروکسین به میزان 5/2 لیتر در هکتار (4n) بودند. نتایج: تیمارهای کودی بر طول کلاله و خامه تازه، طول برگ، تعداد برگ، وزن کورم، عملکرد کلاله و خامه، میزان پیکروسین، سافرنال و کروسین زعفران تاثیر معنی داری داشته است (01/0 (p<. اگرچه حداکثر عملکرد کلاله و خامه در تیمار 2n (150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار) و تیمار 4n (تیمار تلفیقی نیتروژن به میزان 75 کیلوگرم در هکتار و کود بیولوژیک نیتروکسین به میزان 5/2 لیتر در هکتار) حاصل شد، ولی مصرف 5 کیلوگرم نیتروکسین در هکتار (3n) سبب افزایش حدود 83 درصد عملکرد کلاله و خامه نسبت به تیمار شاهد شده است. تیمار 3n (5 کیلوگرم نیتروکسین در هکتار)، بهترین تیمار از نظر پیکروسین و سافرنال بود. هم چنین بیشترین میزان کروسین در تیمار تلفیقی نیتروژن به میزان 75 کیلوگرم در هکتار و کود بیولوژیک نیتروکسین به میزان 5/2 لیتر در هکتار (4n) حاصل شد. نتیجه گیری: با کاربرد کودهای زیستی و شیمیایی، عملکرد کمی و کیفی گیاه زعفران افزایش یافت. هم چنین با مصرف کود زیستی نیتروکسین می توان مصرف کود شیمیایی نیتروژن را کاهش داد که حرکتی در راستای کشاورزی پایدار و کاهش آلودگی های زیستی می باشد.