همه گیرشناسی کمبود ویتامین d در افراد ۱۰ تا ۱۸ساله منطقه مینودر قزوین (۱۳۸۹)

لاله قانعی، l. ghanei booali-sina hospital, sbooali-sina street, qazvin, iranقزوین، خیابان بوعلی سینا، بیمارستان بوعلی سینا، مرکز تحقیقات بیماریهای متابولیک شبنم جلیل القدر، sh. jalilolghadr shabnam jalilolghadr, children hospital, shahid beheshti blvd., qazvin, iranقزوین، بلوار شهید بهشتی، بیمارستان کودکان قدس، تلفن 33344088-028 مریم جوادی، m. javadi metabolic diseases research center, qazvin university of medical sciencesمرکز تحقیقات بیماریهای متابولیک دانشگاه علوم پزشکی قزوین اعظم قربانی، a. ghorbani metabolic diseases research center, qazvin university of medical sciencesمرکز تحقیقات بیماریهای متابولیک دانشگاه علوم پزشکی قزوین محمدحسین خوئینی ها، mh. khoeiniha qazvin university of medical sciencesدانشگاه علوم پزشکی قزوین

چکیده

زمینه: کمبود ویتامین d به یک همه­گیری ناشناخته در سراسر جهان تبدیل شده است. وضعیت ویتامین d در جوامع مختلف کاملاً متفاوت است که به علت تنوع عوامل مؤثر در سطح ویتامین d شامل تماس با نور آفتاب و دریافت ویتامین از راه مواد غذایی و آلودگی هواست. هدف: مطالعه به منظور بررسی همه­گیرشناسی کمبود ویتامین d در افراد 10 تا 18ساله منطقه مینودر قزوین انجام شد. مواد و روش­ها: این مطالعه مقطعی در سال 1389 در منطقه مینودر قزوین انجام شد. پرسش­نامه­ای شامل مشخصات جمعیتی، سوابق پزشکی و خانوادگی، داروهای مصرفی، وضعیت پوشش و میزان قرارگیری در معرض آفتاب برای تمام شرکت­کنندگان تکمیل شد. نمونه سرمی برای ارزیابی سطح ویتامین d از فرد گرفته شد. کمبود ویتامین d به صورت سطح ویتامین d کم­تر از 20 نانوگرم در دسی­لیتر و ویتامین d ناکافی به صورت سطح ویتامین d بین 20 تا 30 نانوگرم در دسی­لیتر تعریف شد. داده­ها با آزمون­های مجذور کای، تی مستقل، من ویتنی یو و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شدند. یافته­ها: از 124 کودک و نوجوان مورد مطالعه، 59 نفر (%48) مذکر بودند. متوسط سطح ویتامین d در جمعیت مورد مطالعه 20/7 ± 15/12 نانوگرم در دسی­لیتر بود. پایین­ترین سطح ویتامین d 08/1 نانوگرم در دسی­لیتر و بالاترین سطح آن 80/26 نانوگرم در دسی­لیتر بود. سطح ویتامین d در دختران به صورت معنی­داری کم­تر از پسران بود. هیچ یک از افراد مورد مطالعه سطح ویتامین d کافی نداشتند. تمام دختران و %81 پسران کمبود ویتامین d و باقی­مانده پسران نیز ویتامین d ناکافی داشتند.کمبود ویتامین d در دختران به صورت معنی­داری بالاتر از پسران بود. %61 جمعیت مورد مطالعه روزانه یک ساعت و کم­تر در معرض آفتاب قرار داشتند. دختران مدت زمان کم­تری نسبت به پسران در معرض آفتاب قرار داشتند. بین دختران و پسران از نظر سطح پوشش در اکثر ساعت­های روز تفاوت معنی­دار آماری وجود نداشت. بین چاقی برحسب نمایه توده بدنی و دور کمر و وضعیت ویتامین d ارتباط معنی­داری به ­دست نیامد. نتیجه­گیری: با توجه به شیوع بالای کمبود ویتامین d در جمعیت مورد مطالعه و به ویژه دختران، اقدام­های پیشگیری­کننده و درمانی ضروری به نظر می­رسد.