هیرسوتیسم پیش از یائسگی در شمال ایران: علل و یافته های بالینی همراه

قاسم رحمت پور رکنی، ghasem rahmatpour rokni department of dermatology, school of medicine, mazandaran univeristy of medical sciences, sari, iranگروه پوست، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران عادله بهار، adele bahar department of internal medicine, school of medicine, mazandaran univeristy of medical sciences, sari, iranگروه داخلی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران مهناز شریفیان، mahnaz sharifian department pathology, school of medicine, babol univeristy of medical sciences, babol, iranگروه آسیب شناسی، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل سیدناصر عمادی چاشمی، seyed naser emadi chashmi department of dermatology, school of medicine, tehran univeristy of medical sciences, tehran, iranگروه پوست، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران امیرحسین کی نژاد، amir hosein kianezhad school of medicine, mazandaran univeristy of medical sciences, sari, iranدانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازنداران محمد رئیسیان، mohammad raisian school of medicine, mazandaran univeristy of medical sciences, sari, iranدانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازنداران

چکیده

هدف: هیرسوتیسم به معنای افزایش موهای انتهایی (terminal) با الگوی مردانه در نواحی از بدن خانم ها شامل لب بالا، گونه ها، چانه، قسمت مرکزی سینه، پستان ها، قسمت پایین شکم و ران می باشد. هـدف از ایـن مطالعـه بررسـی سبب شناختی هیرسوتیسم و یافته های بالینی همراه آن در خانم های غیریائسه می باشد. روش اجرا: در این مطالعه که به روش مقطعی انجام شد، 180 خانم مبتلا بـه هیرسوتیـسم که در سال های 1393 و 1394 به درمانگاه پوست شهرستان ساری مراجعه کـرده بودنـد، مورد بررسی قرار گرفتند. پس از اخذ شرح حال دقیق و معاینه ی فیزیکـی، سـونوگرافی لگنـی برای بررسی تخمدان ها و بررسی های آزمایـشگاهی شـامل اندازه گیری تـستوسترون تام (total) و آزاد خـون، پرولاکتیـن، دی هیـدرواپـی آندروسـترون سـولفات، fsh، lh و 17ـ هیدروکسـی پروژسترون صبحگاهی در همه ی بیماران انجام شد. یافته ها: علل ایجاد هیرسوتیسم شامل ایدیوپاتیک (51/1% موارد)، سـندرم تخمـدان پلـی کیـستیک (37/7% موارد)، هیپرپرولاکتینمی (4/4%)، هیپرپلازی آدرنال (3/8%) و مصرف دارو (2/8%) بودند. هیرسوتیسم در 93 بیمار خفیف (51/6%)، 78 بیمار متوسط (43/3%) و در 9 بیمار شدید بود. سابقه ی خانوادگی هیرسوتیسم در 100 بیمار وجود داشت. یافته های بالینی همراه با هیرسوتیسم شامل آکنه (%58/3)، چاقی (55/5%)، اختلال در عادت ماهانه (38/8%)، آلوپسی آندروژنیک (17/7%) و آکانتوزیس نیگریکانس (8/4%) بود. نتیجه گیری: هیرسوتیسم ایدیوپاتیک و سندرم تخمدان پلی کیستیک شایع ترین علل هیرسوتیسم در زنان بودند. هم چنین چاقی نقش مؤثری در بروز هیرسوتیسم داشت.