شاخص گلیسمیک و بارگلیسمیک رژیم غذایی در ارتباط با سندرم متابولیک: مروری بر شواهد همه گیر شناختی
چکیده
زمینه: یکی از مواردی که اخیراً توجه زیادی را به خود جلب کرده است اثر شاخص گلیسمیک ( glycemic index: gi ) کربوهیدرات مصرفی و بار گلیسمیک ( glycemic load: gl ) رژیم غذایی بر سندرم متابولیک است. هدف: مطالعه به منظور مرور پژوهشهای انجام شده در زمینه ارتباط gi و gl رژیم غذایی با سندرم متابولیک انجام شد. مواد و روشها: جستجو در pubmed با کلیدواژههای ْ glyc(a)emic index و glyc(a)emic load در ترکیب با سندرم متابولیک و حداقل یکی از اجزای سندرم متابولیک، مقاومت انسولینی، حساسیت انسولینی و برخی عوامل خطر مرتبط همچون کلسترول ldl و کلسترول تام انجام شد و بیشتر به نتایج منتشر شده مطالعههای انسانی تا سال 2010 محدود شد. همچنین جستجوی دستی روی مقالهها انجام و در نهایت 30 بررسی در این مطالعه گنجانده شد. یافتهها: اطلاعات حاصل از مطالعههای مقطعی و مداخلهای، با قدرت تأیید نمیکنند که gi و gl با مقاومت انسولینی و حساسیت انسولینی در ارتباط هستند اما ممکن است فیبر غذایی به طور مستقیم مسؤول اثرات مفید گزارش شده برای رژیم با gi پایین بر روی حساسیت انسولینی در انسان باشد. در مورد خطر سندرم متابولیک باید با جایگزین کردن منابع کربوهیدراتی با gi پایین (برای مثال برنج قهوهای به جای برنج سفید) به کاهش خطر سندرم متابولیک و درمان آن کمک کرد؛ به خصوص در جمعیتهایی که انرژی آنها بیشتر از کربوهیدرات حاصل میشود. همچنین اثرات مفید رژیم با gi و gl پایین بر اجزای متشکله سندرم متابولیک تاکنون در مطالعههای مداخلهای با قدرت تأیید نشده است و به نظر میرسد برای دستیابی به نتیجه قطعی در این مورد، طراحی کارآزمایی های بالینی طولانی مدت با حجم نمونه بالا ضروری است. نتیجهگیری: با توجه به مطالعههای ذکر شده، رژیمهای با gi پایین شاید در حفظ شاخصهای چربی خون و دیگر اجزای سندرم متابولیک مفید باشند؛ به خصوص در افرادی که سطوح بالاتری از شاخص توده بدنی، مقاومت انسولینی یا اختلال تحمل گلوکز دارند.