مقایسه نگرشهای ناکارآمد و پاسخهای مقابله ای در بیماران مبتلا بهزخمهای گوارشی و افراد غیرمبتلا
چکیده
زمینه: علاوه بر اثر عوامل زیستی و خطرساز جسمی در بروز و تشدید زخم دستگاه گوارش، تدابیر مقابلهای و نگرشها نیز از لحاظ روانشناختی تأثیر بسزایی بر ایجاد و تشدید این بیماری و تنش حاصل از آن دارند. هدف: این مطالعه با هدف مقایسه نگرشهای ناکارآمد و نوع سبکهای مقابلهای بیماران مبتلا به زخمهای گوارشی با افراد سالم انجام شد. مواد و روشها: این مطالعه مورد- شاهدی بر روی تمام بیماران مبتلا به زخمهای دستگاه گوارشی که در یک فاصله زمانی 4 ماهه (از 15بهمن سال 1388 تا 15 خرداد سال 1389) به بیمارستانهای شهید مصطفی خمینی، امام خمینی (ره) و دکتر شریعتی تهران مراجعه نمودند (100 نفر) انجام شد که به صورت در دسترس به عنوان گروه مورد، انتخاب شدند. گروه افراد غیرمبتلا (100 نفر) نیز از همراهان سالم بیماران مراجعهکننده و کارکنان این مراکز بودند. گروهها از لحاظ سن، جنس، سطح تحصیلات و وضعیت تأهل همتاسازی شدند. ابزار پژوهش سه پرسشنامه ویژگیهای جمعیت شناختی، مقیاس نگرشهای ناکارآمد و فهرست سؤالهای سبکهای مقابلهای بود. دادهها با آزمونهای آماری تی مستقل، مجذور کای و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. یافتهها: دو گروه از لحاظ متغیر نگرشهای ناکارآمد و سبک مقابله مسأله مدار و هیجان مدار تفاوت معنیداری داشتند (05/0 p< ). بیماران از نگرشهای ناکارآمد و مقابله هیجان مدار بالاتری برخوردار بودند و افراد غیرمبتلا نیز از مقابله مسأله مدار بیشتری استفاده میکردند. نگرشهای ناکارآمد بیشترین سهم را در تبیین بیماری زخم دستگاه گوارش برعهده داشت و پس از آن مقابله مسأله مدار و سپس مقابله هیجان مدار بیشترین سهم را داشتند. نتیجهگیری: با توجه به یافتهها، به نظر میرسد نگرش افراد نسبت به خود و محیط پیرامون در ایجاد و ادراک تنش مؤثر است. بنابراین با فراهم آوردن زمینه مداخله های روانشناختی میتوان به نتایج مطلوبتری در درمان زخمهای گوارشی دست یافت.