اختلالات هدایتی دهلیزی – بطنی پس از جراحی قلب

علیرضا علیرضا حیدری بکاولی، alireza heydari bakavoli assistant professor of cardiology, ghaem hospital, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranاستادیار بیماریهای قلب و عروق، بیمارستان قائم (عج)، مشهد، ایران محمد محمد عباسی تشتیزی، mohammad abbasi tashnizi assistant professor of cardiology, emam reza hospital, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranاستادیار جراحی قلب و عـروق ، بیمارسـتان امام رضا (ع)، مشهد، ایران قاسم قاسم سلطانی، ghasem soltani associate professor ofanesthesia,emam reza hospital, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranدانشیار گروه بیهوشی، بیمارستان امـام رضـا (ع)، مشهد، ایران

چکیده

مقدمه اختلالات هدایتی دهلیزی - بطنی یکی از مشکلات مهم در پی اعمال جراحی قلب می باشند. این اخـتلالات در مواردی به تعبیه ضربان ساز موقت یا دائم نیاز پیدا می کنند. بروز این عارضه بر مـدت زمـان بـستری در بیمارسـت ان، موربیدیتی و مرگ و میر داخل بیمارستان اثر می گذارد. هدف از این مطالعه بررسی شیوع انواع اخـتلالات هـدایت دهلیزی- بطنی و توصیف عوامل خطر موثر در بـروز ایـن عارضـه در گروهـی از بیمـاران کـه تحـت جراحـی هـای گوناگون قلبی قرار گرفته اند، می باشد. روش کار این مطالعه توصیفی مقطعی- تحلیلی بر400 بیمار که در طول شش مـاه اول سـال 1385 در بخـش جراحـی قلـب بیمارستان امام رضا (ع) تحت اعمال مختلف جراحی قلب قرار گرفتند، انجام شده است. تمامی بیماران عمل شده از نظربروز بلوک دهلیزی بطنی، نیاز به ضربان ساز موقت و دائم و ارتباط متغیرهای سن، جنس، نوع عمل انجام شده، نوع بیماری قلبی، فاصله زمانی پس از عمل تا بروز بلوک، طول مدت بلوک و طول مدت بستری مورد بررسی قـرار گرفتند. متغیرها با استفاده از نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شده و ارتباط متغیرهـا بـا بـروز بلـوک و انـواع آن بـه وسیله آزمون مجذور کای دو و آزمون تی مستقل مورد بررسی قرار گرفت. نتایج در این مطالعه 43% زن (172 نفر) و 57% مرد (228 نفر) و بیشتر در دهه اول یا دهه پنجم زندگی بودند . شایعترین عمل جراحی انجام شده، جراحی عروق کرونر با 188) %48 نفر) بود. از بیماران عمل شده 152 نفر (38%) بیماریهای مادرزادی قلب و 248 نفر (62%) بیماران اکتسابی قلب بودند. شایعترین ناهنجاری مادرزادی عمل شده، بستن pda (بــاز مانــدن کانــال شــریانی) و نقــص دیــواره بــین دو بطــن بــود. 3% بیمــاران نیــاز بــه ضــربان ســاز پیــدا کردنــد (1/7% ضربان ساز موقت و 1/3% دائم). شایعترین بلوک، بلوک درجه یک ( 17/8%) بود. بلـوک در تمـام بیمـاران تحت عمل جراحی برای ترمیم نقص کانال دهلیزی بطنی دیده شد میـزان بلـوک در بیماریهـای مـادرزادی بیـشتر از اکتسابی بود. بلوک کامل قلبی با افزایش معنی داری در اقامت بیمارستانی همراه بود و تمـامی مـوارد بلـوک کامـل قلب، نیاز به ضربان ساز دائم پیدا نکردند. نتیجه گیری بروز بلوک دهلیزی بطنی یکی از عوارض عمل جراحی قلب به ویژه در اعمـال جراحـی کـه بـه منظـور اصـلاح ناهنجاریهای مادرزادی قلب صورت می گیرد ، می باشد و بیماران به نـدرت پـس از عمـل جراحـی قلـب بـه بلـوک کامل قلبی دچار شده و نیا ز به ضربان سازدائم پیدا می کنند. بروز بلوک دهلیزی بطنی در بیماران همراه بـا افـزایش عوارض قلبی و طول مدت بستری در بیمارستان می باشد.