عوامل خطر کودک آزاری: مطالعه ای در واحد حمایت های روانی و اجتماعی کودک و خانواده در بیمارستان کودکان شهر بندرعباس

فیروزه فیروزه درخشانپور، firoozeh derakhshanpour assistant professor of child and adolescent psychiatry, golestan psychiatric research center, golestan university of medical sciences, gorganاستادیار روان پزشکی کودک و نوجوان، مرکز تحقیقات روان پزشکی گلستان، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان احمد احمد حاجبی، ahmad hajebi associated professor of psychiatry, mental health research center, tehran psychiatric institute, iran university of medical sciencesدانشیار روان پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران مرکز تحقیقات بهداشت روان، انستیتو روان پزشکی تهران، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان لیلی لیلی پناغی، lilli panaghi associated professor of community medicine, family research center, shahid beheshti university, tehranدانشیار پزشکی اجتماعی، پژوهشکده ی خانواده، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران

چکیده

مقدمه: کودک­آزاری و مسامحه از جمله پدیده­هایی هستند که آسیب­های جبران ناپذیری را بر سلامت جسمی و روانی کودکان تحمیل می­کنند. این مطالعه، به بررسی تعدادی از عوامل جمعیت­شناختی و عوامل خطر در کودک و والدین و هم­چنین رابطه­ی آن­ها با سوءرفتار با کودک پرداخته است. روش­کار: جامعه­ی آماری این پژوهش توصیفی-همبستگی تمام مردان دارای سوءمصرف مواد بودند که در آذر 1390 به مراکز ترک اعتیاد در شهر اردبیل مراجعه می­کردند. نمونه­ای به حجم 100 نفر (80 نفر معتاد به تریاک، 20 نفرمعتاد به هروئین) با روش نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب شد. آزمودنی­ها، پرسش­نامه­های ناگویی خلقی تورنتو و هوش معنوی کینگ را تکمیل کردند. سپس داده­ها با استفاده از شاخص­های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و روش رگرسیون هم­زمان و گام به گام، تحلیل شدند. یافته­ها: دختران (01/0p<)، کودکان زیر 4 سال (01/0p<)، فرزندان دوم و سوم (01/0p<)، کودکان سالم (01/0p<)، فرزندان مادران خانه­دار (05/0p<)، کودکان والدین کم­سواد (001/0p<)، فرزندان پدران جوان (01/0p<)، فرزندان خانواده­های کم­درآمد (001/0p<) و سوءمصرف­کنندگان مواد (001/0p<) بیشتر مورد غفلت قرار گرفتند. در حالی که پسران (05/0p<)، کودکان بالای 4 سال (05/0p<)، فرزندان مادران شاغل (01/0p<) و فرزندان خانواده­های با درآمد متوسط (05/0p<) بیشتر در خطر کودک­آزاری عاطفی و جسمانی بودند. نتیجه گیری: دست­یابی به یافته­هایی که مشخص می­کند عوامل خطر متفاوت، انواع متفاوتی از سوء­رفتار با کودک را در پی دارند، باعث ارتقاء اثربخشی و کارآیی مداخلات و برنامه­های پیشگیرانه از سوء­رفتار با کودکان می­گردد.