مقاله

مبانی دندانپزشکی از دیدگاه رازی، اهوازی و ابن سینا و مقایسه آن با دانش نوین

سید محمود طباطبایی، seyyed mahmood tabatabaei medical ethics and history of medicine research center, tehran university of medical sciences, tehran- iran.مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران. محجوبه گلدانی مقدم، mahdjoubeh goldani moghadam dental school, shahid sadoughi university of medical sciences, yazd- iran.دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. سیدمحمدعلی طباطبایی، seyyed mohammad-ali tabatabaei

چکیده

سابقه و هدف: طب قدیم ایران- قبل و بعد از اسلام- یکی از غنی ترین مکاتب طبی در هر مقطع زمانی بشمار می رفته و مورخین مشهوری همچون صاعد اندلسی (462-420 هـ.ق) بر این امر تاکید داشته اند. یکی از رشته های مهم مرتبط با پزشکی، دانش نظری و عملی دندانپزشکی بوده که مورد توجه و علاقه اطبای قدیم قرار داشته است. این مطالعه با هدف ارزیابی دیدگاه اطبای برجسته و پیشکسوت ایران قدیم در ارتباط با موضوعات مختلف دندانپزشکی انجام گرفته است. مواد و روشها: در مطالعه مروری حاضر، نسخه های اصیل و معتبر طب قدیم ایران بویژه سه کتاب الحاوی نوشته محمدبن زکریای رازی (313-251هـ.ق)، کامل الصناعه نوشته علی بن عباس اهوازی (384-318هـ.ق) و قانون نوشته ابن سینا (428-370هـ.ق) که به زبان علمی آن روزگار یعنی زبان عربی نگاشته شده اند، با دقت مورد بررسی قرارگرفته، مطالب مرتبط با دندانپزشکی از آنها استخراج و با منابع نوین دندانپزشکی مورد مقایسه تطبیقی قرار گرفتند. در همین رابطه از فرهنگ لغات معتبر قدیمی و جدید و منابع متعددی برای فهم درست واژه ها و اصطلاحات قدیم طبی استفاده شد. یافته ها: یافته های حاصل از این مطالعه نشان می دهند که بسیاری از مطالب مندرج در متون معتبر طب قدیم ایران، مبنای علمی داشته، با جدیدترین منابع و درسنامه های نوین دندانپزشکی منطبق و قابل مقایسه می باشند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه و سایر پژوهش های مشابه آن، می توان ادعا کرد که طب قدیم نه تنها با دانش نوین بیگانه نیست، بلکه زیربنای پزشکی نوین بوده است و چنانچه پژوهش هائی بر روی منابع اصیل و معتبر طب سنتی صورت پذیرد، موضوعات بسیار متنوع و ارزشمندی برای استفاده های آموزشی، پژوهشی و درمانی از آنها استخراج خواهد شد.

اسناد مشابه