بررسی تأثیر استفاده ترتیبی (sequential) دهانشویه های کلرهگزیدین و سدیم فلوراید در کنترل پلاک میکروبی

پرویز ترک زبان، p. torkzaban dental research center, dental school, hamedan university of medical sciences, hamedan-iran.دانشکده دندانپزشکی و مرکز تحقیقات علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان. مهدی کدخدازاده، m. kadkhodazadeh dental school, shahid beheshti university of medical sciences, tehran-iran.دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی.

چکیده

سابقه و هدف: پلاک دندانی مهمترین عامل اتیولوژیک ایجاد بیماری های لثه و پریودنتال می باشد بنابراین پیشگیری وکنترل تجمع پلاک در سطوح مختلف دندان نقش بسیار مهمی در پیشگیری و درمان ژنژیویت و پریودنتیت دارد. اگر چه برداشت مکانیکی پلاک روش اصلی بهداشت دهان ودندان محسوب می گردد و انجام آن بطور کامل حتی توسط افراد دقیق همیشه امکان پذیر نمی باشد برای حل این مشکل توصیه می شود که کنترل شیمیایی به روش مکانیکی افزوده گردد. با توجه به اهمیت کنترل شیمیایی پلاک این مطالعه در نظردارد تا اثرات مصرف توام و متوالی دهانشویه های کلرهگزیدین وسدیم فلوراید را برایندکس های پلاک ارزیابی نماید. مواد و روشها: تعداد 15 دانشجوی دندانپزشکی داوطلب که فاقد هرگونه بیماری پریودنتال و بیماری سیستمیک بودند پس از انجام بروساژ و پروفیلاکسی چهار رژیم دهانشویه را استفاده کردند بطوری که هر دوره مصرف دهانشویه 5 روز و پس از هر دوره یک زمان شسته شدن (wash out) به مدت 4روز اجرا می گردید. به داوطلبین تذکر داده شده بود که در خلال دوره مصرف دهانشویه از هیچگونه وسیله کنترل پلاک مکانیکی استفاده نکنند رژیم های چهارگانه عبارت بودند از: رژیم اول: ابتدا کلرهگزیدین بعد سدیم فلوراید رژیم دوم: ابتدا سدیم فلوراید بعد کلرهگزیدین، رژیم سوم: سدیم فلوراید به تنهایی، رژیم چهارم: کلرهگزیدین به تنهایی, در انتهای دوره افراد از نظر ایندکس خونریزی، ایندکس پلاک و پلاک کنترل رکورد بررسی می شدند .سپس داده ها بر پایه آزمون t زوجی با استفاده از اصلاح بون فرونی (bonferoni) بکار گرفته شد. یافته ها: مشاهدات نشان داد در هیچیک از افرد در طی مصرف چهار رژیم دهانشویه، خونریزی حاصل از پروبینگ وجود نداشت. میزان پلاک ایندکس وپلاک کنترل رکورد در افراد بر حسب نوع و روش مصرف دهانشویه با هم متفاوت بود برای تحلیل یافته ها از روش آنالیز واریانس درون موردی تک فاکتوری استفاده شد براساس این آزمون اختلاف در میزان پلاک ایندکس و همچنین اختلاف در میانگین درصد پلاک کنترل رکورد در سطح کمتر از 1% از نظر آماری معنی دار بود. نتیجه گیری: تحلیل فوق نشان داد که در رژیم دهانشویه شماره 1 (مصرف توأم کلرهگزیدین و سدیم فلوراید) میانگین پلاک ایندکس و میانگین درصد پلاک کنترل رکورد کمترین مقدار را در مقایسه با سایر رژیم ها بخود اختصاص داده اند.