کارایی نانو ذرات اکسید روی دوپ شده با اکسید کروم در حذف رنگزای راکتیو سیاه ۵ از محیط های آبی در حضور اشعه خورشید

میترا غلامی، mitra gholami professor, department of environmental health engineering, school of public health, iran university of medical sciences, tehran, iranاستاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران مهدی فرزادکیا، mahdi farzadkia professor, department of environmental health engineering, school of public health, iran university of medical sciences, tehran, iranاستاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران یحیی زندسلیمی، yahya zandsalimi msc student in environmental health engineering, student research committee, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران شهرام صادقی، shahram sadeghi msc student in environmental health engineering, student research committee, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران احسان ابویی مهریزی، ehsan abouee mehrizi phd student in environmental health engineering, school of public health, iran university of medical sciences, tehran, iranتهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران، گ دانشکده بهداشت

چکیده

سابقه و هدف: یکی از عمده ترین آلاینده های محیط زیست که در پساب صنایع مختلف از جمله نساجی وجود دارد، وجود رنگ می باشد که برای انسان و محیط زیست آلودگی ایجاد کرده است. رنگ های آزو، بزرگ ترین و بیش ترین کلاس از رنگ های تجاری هستند (حدود 50 درصد). لذا هدف از این مطالعه، کارایی نانو ذرات اکسید روی دوپ شده با اکسید کروم در حذف رنگزای راکتیو سیاه 5 از محیط های آبی در حضور اشعه خورشید بود. مواد و روش ها: این مطالعه یک مطالعه تجربی- آزمایشگاهی بود که با استفاده از طراحی آزمایش سطح- پاسخ انجام شد. نانو ذرات اکسید روی دوپ شده با کروم با روش هم رسوبی سنتز شد. از آنالیز xrd و semجهت تعیین مشخصات نانو ذرات استفاده شد. اثر پارامترهایی شبیه ph، دوز نانوذره، غظت اولیه رنگ rb5 و زمان تماس بر کارایی حذف مورد بررسی قرار گرفت. غلظت ماده رنگزای rb5نیز با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر در طول موج 597 تعیین گردید. تحلیل مدل پیشنهادی به روش آنالیز واریانس anova انجام شد. یافته ها: نتایج مشخص ساخت که با افزایش غلظت نانو ذره و زمان تماس کارایی حذف افزایش یافت. هم چنین مشخص گردید که با افزایش غلظت اولیه رنگ و ph کارایی حذف به ترتیب کاهش یافت. شرایط بهینه برای حذف رنگزا در 4 =ph، غلظت نانو ذره 75/1 گرم در لیتر، غلظت اولیه رنگزا 5/112 میلی گرم در لیتر و زمان تماس 75 دقیقه که در این شرایط راندمان حذف برابر 41/75 و در شرایط مطلوب برابر 905/0 می باشد. استنتاج: به طور کلی نتایج نشان داد که می توان از نانو ذرات اکسید روی دوپ شده با کروم به عنوان یک روش سریع و موثر و مقرون به صرفه در حذف مواد رنگزا از محیط های آبی استفاده کرد. هم چنین طراحی آزمایش به نحو مطلوبی فرایند حذف را بهینه می سازد و کاهش تعداد آزمایش ها سبب افزایش بازده حذف آلاینده می گردد.