خواص تغدیه ای- درمانی سیر از دیدگاه طب اسلامی-ایرانی و طب مدرن، یک مطالعه مروری

طهورا موسوی، tahoora moosavi phd candidate in molecular and cell biology, molecular and cell biology research center, student research committee, faculty of medicine, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشجوی دکترای بیولوژی سلولی و مولکولی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران علی اصغر زکوی، aliasghar zakavi associate professor, department of islamic studies, faculty of medicine, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران فرشته حسینی ولیکی، fereshteh hosseinivaliki msc student in immunology, student research committee, faculty of medicine, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشجوی کارشناسی ارشد ایمیونولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران محمد یوسف پور، mohammad yousef pour professor, department of iranian traditional medicine, traditional and complementary medicine research center, mazandaran university of medical sciences, sari, iranاستادیار، گروه طب سنتی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مهدی فخار، mehdi fakhar associate professor, department of parasitology, molecular and cell biology research center, mazandaran university of medical sciences, sari, iranدانشیار، گروه انگل شناسی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران علیرضا رفیعی، alireza rafiei professor, molecular & cell-biology research center, department of immunology, mazandaran university of medical sciences, sari, iranساری: میدان خزر، کیلومتر 18 خزرآباد، مجتمع دانشگاهی پیامبر اعظم، مرکزتحقیقات بیولوژی سلولی ومولکولی رضا علیزاده نوایی

چکیده

سابقه و هدف: گیاهان دارویی علاوه بر ارزش غذایی، به واسطه داشتن ترکیبات مختلف از جمله آنتی اکسیدان ها، از دیر باز جهت کنترل و درمان بیماری ها مورد توجه واقع شده اند. در این میان سیر از جمله گیاهانی می باشد که هم در منابع اسلامی و هم در طب سنتی برای درمان بیماری های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. این مقاله مروری با هدف بررسی خواص تغذیه ای- درمانی سیر از دیدگاه منابع اسلامی و ارزیابی کاربردهای درمانی آن در طب سنتی با یافته های علمی طب انجام گردید. مواد و روش ها: در این مطالعه مروری روایتی (narrative)، جستجوی منابع مختلف با استفاده از کلید واژه های سیر، قرآن، ترکیبات مغذی و گیاهان دارویی و هم چنین واژه های انگلیسی allium stivum، medicinal plant و holy quran در پایگاه های sid، scopus، pub med،science direct ، isc، google scholar وsid و magiran از سال 1994 تا 2015 انجام گرفت. هم چنین قرآن کریم، تفاسیر قرآن، کتب حدیث و کتب معتبر طب سنتی و گیاهان دارویی نیز مورد بررسی قرار گرفت. سپس داده های استخراج شده دسته بندی و تحلیل گردید. یافته ها: سیر به علت داشتن ترکیبات مختلف آنتی اکسیدان و هم چنین ترکیبات سولفوردار نظیر آلیسین، فیتوآلکسین، دی آلیل دی سولفید و تری سولفید در بهبود بیماری های مفصلی نقش دارد. هم چنین آژئونین، دی آلیل دی– و تری سولفید دارای اثرات پیش آپوپتوزی بوده و در کاهش رشد سلول های سرطانی موثر است. استنتاج:یافته های اخیر نشان می دهد این گیاه حاوی ترکیبات آنتی اکسیدانی، ریز مغذی هایی هم چون سلنیوم و ترکیباتی از قبیل آلیسین و دی آلیل تری سولفید است که دارای خاصیت ضد توموری و ضد میکروبی می باشند. شناسایی ترکیبات موثره در سیر و مکانیسم های تاثیر آن ها می تواند کمک موثری در رمزگشایی الهامات قرآنی به ویژه در توصیه به مصرف برخی از گیاهان نماید.