بررسی عوامل مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم

محمدعلی بیگدلی، mohammad ali bigdeli msc in epidemiology faculty of public health, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iran.دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. سید سعید هاشمی نظری، seyed saeed hashemi nazari professor of epidemiology, department of epidemiology ,school of public health, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iran. saeedh_1999@yahoo.com - phone : 021-22432040 (corresponding author). 3 safety promotion and injury prevention research center, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranتهران بزرگراه شهید چمران، خیابان یمن، خیابان شهید شهریاری، بلوار دانشجو، دانشکده بهداشت سهیلا خداکریم، soheila khodakarim assistant professor, department of epidemiology, faculty of public health, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranاستادیار آمار زیستی دپارتمان اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. حمید برودتی، hamid brodati md,mph, director of health and treatment center of abyek, qazvin, iran.پزشک عمومی- mph ، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران هادی مافی، hadi mafi valiasr hospital laboratory director of abyek city, qazvin, iran.مدیر آزمایشگاه بیمارستان ولیعصر (عج) شهرستان آبیک، قزوین ایران. زهرا جعفری، zahra gafari bachelor in midwife abyek city health center, qazvin, iran.کارشناس مامایی مرکز بهداشت شهرستان آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران فریبا ذکایی

چکیده

سابقه و هدف: دیابت شایع ترین بیماری متابولیک در دنیا است. مهم ترین عامل کنترل این بیماری رفتارهای خودمراقبتی است. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر متغیرهای طول مدت ابتلا به دیابت، چاقی مرکزی و دانش دیابتی بر رفتارهای خودمراقبتی بوده است. مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع مقطعی بوده که در آن 500 بیمار دیابتی از بین 752 بیمار تحت پوشش خانه‎های بهداشت مرکز بهداشت شهرستان آبیک در سال 1393 با استفاده از نمونه‎گیری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شدند. ابزار گردآوری، پرسش نامه‎های اطلاعات دموگرافیکی، خودمراقبتی و دانش دیابتی بود. از آزمون‎های2χ، تی مستقل و anova جهت بررسی رابطه بین مشخصات دموگرافیک و خودمراقبتی استفاده شد. رگرسیون چندگانه نیز برای پیش گویی عوامل موثر بر خودمراقبتی مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: از ۵۰۰ بیمار منتخب ۴۶۴ نفر در مطالعه شرکت کردند (میزان پاسخ گویی 8/92 درصد). میانگین و انحراف معیار نمره خودمراقبتی در بیماران دیابتیک 15/1±77/3 بود. خودمراقبتی با طول مدت ابتلا به دیابت (013/0= p)، نوع رژیم درمانی (035/0= p) و چاقی شکمی (046/0= p) ارتباط معنی‎داری داشت. دانش دیابتی (123/0-= b) پس از طول مدت ابتلا به دیابت (170/0= b)، قوی‎ترین عامل پیش‎گویی کننده در رفتار خودمراقبتی بود. استنتاج: علاوه بر عوامل دموگرافیک تاثیرگذار نقش عواملی نظیر دانش دیابتی را در ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم نمی توان نادیده گرفت. با توجه به نتایج این مطالعه لازم است به اهمیت ارتقاء دانش دیابتی توسط بهورزان و پزشکان تاکید گردد.