ارزیابی میزان دقت جداسازی تصاویر دو ماده حاجب مختلف به صورت همزمان از بافت پستان با استفاده از تکنیک ماموگرافی دیجیتال دو انرژی

محمد مهدی مجرد کاهانی، mohammad mahdi mojorad kahani msc in medical radiation, faculty of nuclear engineering, shahid beheshti university, tehran, iranتهران: دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده مهندسی هسته ای، گروه پرتوپزشکی علیرضا کمالی اصل، alireza kamaliasl associate professor, department of medical radiation engineering, faculty of nuclear engineering, shahid beheshti university, tehran, iranدانشیار، گروه پرتوپزشکی، دانشکده مهندسی هسته ای، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران سمانه هاشمی، samaneh hashemi msc in medical radiation, faculty of nuclear engineering, shahid beheshti university, tehran, iranکارشناس ارشد مهندسی هسته ای، دانشکده مهندسی هسته ای، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران حسین قدیری، hossein ghadiri assistant professor, department of medical physics and biomedical engineering, tehran university of medical sciences, tehran, iranاستادیار، گروه فیزیک پزشکی،دانشگاه علوم پزشکی تهران ، تهران، ایران محمد انتظار مهدی، hossein ghadiri phd student in medical radiation, faculty of nuclear engineering, shahid beheshti university, tehran, iranدانشجوی دکتری مهندسی هسته ای، دانشکده مهندسی هسته ای، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران جمال خم خاجی، phd student in medical radiation, faculty of nuclear engineering, shahid beheshti university, tehran, iranدانشجوی دکتری مهندسی هسته ای، دانشکده مهندسی هسته ای، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران

چکیده

سابقه و هدف: ماموگرافی دوانرژی از تکنیک هایی است که برای بالا بردن دقت تشخیص سرطان پستان مخصوصا در پستان های چگال به کار می رود. هدف از انجام این پژوهش، استفاده هم زمان از دو ماده حاجب و ارزیابی میزان دقت جداسازی تصاویر دو ماده حاجب به کار رفته با استفاده از تکنیک ماموگرافی دیجیتال دو انرژی می باشد. مواد و روش ها: فانتومی معادل بافت پستان طراحی و ساخته شد. از ضخامت های مختلف آلومینیوم جهت شبیه سازی میکروکلسیم های بافت پستان استفاده و هم چنین دو ماده حاجب ید و بیسموت با ضخامت چگالشی های متفاوت در آن قرارداده شد. به وسیله یک تیوب اشعه ایکس با آند تنگستن و یک آشکارساز صفحه تخت از جنس si/gadox تصویربرداری ها انجام شد. هم چنین جهت به کارگیری از تکنیک تصویربرداری دوانرژی، فیلتر مناسب برای تولید طیف پرانرژی با استفاده از کد مونت کارلوی mcnp-4c طراحی و ساخته و از نرم افزار matlab برای حل معادلات و انجام فرآیندهای پردازش تصویر مورد نیاز استفاده شد. یافته ها: ماده حاجب ید با ضخامت چگالشی بالاتر از mg/cm25/0 و ماده حاجب بیسموت با ضخامت بالاتر از mg/cm2 53/0 از فانتوم معادل بافت پستان جداگردید استنتاج: با به کارگیری تکنیک ماموگرافی دیجیتال دو انرژی و انتخاب مواد حاجب با مشخصات مناسب و به کارگیری روش های پردازش تصویر درخور، امکان جداسازی هم زمان تصاویر دو ماده حاجب ید و بیسموت از بافت پستان با دقت خوبی فراهم آمد، در حالی که به کارگیری این روش و اطلاعات به دست آمده از آن می تواند به سهولت و دقت تشخیص پزشک کمک کند.