بررسی میزان متابولیت های ادراری ترکیبات آلی فرار و عوامل مرتبط با آن در کارگران شاغل در صنعت پتروشیمی در سال۱۳۹۱

رزاق رحیم پور، razagh rahimpoor علوم پزشکی مازندران- همدان، دانشگاه علوم پزشکی همدان، دانشکده بهداشت عبدالرحمان بهرامی، abdu rahman bahrami علوم پزشکی مازندرانprofessor, department of environmental health engineering, faculty of health sciences, hamadan university of medical sciences, hamedan, iran فرشید قربانی، farshid ghorbani علوم پزشکی مازندرانassociate professor, department of environmental health engineering, faculty of health sciences , hamadan university of medical sciences, hamedan, iran محمدجواد عصاری، mohammad javad assari علوم پزشکی مازندرانlecturer, department of environmental health engineering, faculty of health sciences, hamadan university of medical sciences, hamedan, iran امیررضا نگهبان، amir reza negahban علوم پزشکی مازندرانms.c in environmental health engineering, hamadan university of medical sciences, iran سمیرا رحیم نژاد، samira rahimnejad علوم پزشکی مازندرانms.c in environmental health engineering, hamadan university of medical sciences, iran بهادر مهدی زادگان

چکیده

سابقه و هدف: پایش بیولوژیکی برای کارگران در معرض حلال های شیمیایی، مکمل پایش محیطی می باشد و می تواند در ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه با ترکیبات سمی مفید و کارآمد واقع شود. هدف از این مطالعه پایش محیطی و بیولوژیکی مواجهه کارگران با ترکیبات آلی فرار در صنعت پتروشیمی می باشد. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع توصیفی و به روش مقطعی می باشد. نمونه های هواو ادرار از 104 کارگرشاغل در مجتمع های پتروشیمی جمع آوری گردید. به منظور تعیین غلظت ترکیبات بنزن، تولوئن، ایزومرهای گزیلن، فنول و متیل اتیل کتون، در هوای استنشاقی افرادبر اساس روش 2549nioshاز هوای تنفسی آن ها نمونه برداری و تجزیه شد. به منظور تعیین غلظت متابولیت ادراری ترکیبات مورد بررسینمونه های ادرار با استفاده از دستگاه های گاز کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا و گاز کروماتوگرافی تجزیه شدند. مقدار کراتینین ادراری توسط دستگاه اسپکتروفتومتر uv-vis اندازه گیری شد. در این پژوهش از نرم افزار آماری spss16 و آزمون های t گرسیون خطی استفاده گردید. یافته ها: میانگین غلظت بنزن، تولوئن، ارتو و متا گزیلن، پارا گزیلن، فنول و متیل اتیل کتون هوای تنفسی به ترتیب برابر با192/1،300/1، 97/1، 290/2، 0116/0و 243/2پی پی ام بود. میانگین غلظت ترانس ترانس موکونیک اسید، هیپوریک اسید، 2و3 متیل هیپوریک اسید، 4متیل هیپوریک اسید و فنول ادراری به ترتیب 1431 میکروگرم بر گرم کراتینین، 3949/0، 4444/0، 1483/0 گرم بر گرم کراتینین و 5850/0میلی گرم بر گرم کراتینین و غلظت متیل اتیل کتون ادراری برابر با 154/0 میلی گرم بر لیتر بود. بین غلظت ترکیبات آلی فرار در هوا و متابولیت ادراری آن ها ارتباط خطی و مستقیم وجود داشت (05/0>p).نتایج نشان داد که با افزایش ساعت کار هفتگی، میانگین غلظت دفع ادراری ترانس، ترانس- موکونیک اسید، ایزومرهای متیل هیپوریک اسید و فنول افزایش می یابد(05/0>p). استنتاج: میانگین غلظت بنزن هوای تنفسی، ترانس و ترانس- موکونیک اسید ادراری از استاندارد تعیین شده توسط مرکز سلامت محیط و کار کشورو مجمع دولتی متخصصین بهداشت صنعتی آمریکا بیش تر بود و غلظت دیگر ترکیبات مورد بررسی کم تر ازحدود استاندارد تعیین شده توسط همین سازمان ها بود. نتایج حاکی از این است که مصرف سیگار موجب افزایش میزان دفع ادراری تمامی متابولیت ها به جز هیپوریک اسید می شود.