بررسی رفتار بیمه شدگان تأمین اجتماعی در بهره مندی از خدمات آزمایشگاهی و رادیولوژی
چکیده
سابقه و هدف: خدمات تشخیصی بخش بسیار مهم و جدایی ناپذیر از مراقبت های درمانی نوین است و حدود 70 درصد تشخیص های پزشکی بر اساس نتایج آن ها صورت می گیرد. هدف این مطالعه، بررسی میزان تأثیر درآمد خانوار، دسترسی جغرافیایی، پرداخت مستقیم بیمار، ویزیت پزشکان و میزان بستری بیمه شدگان، بر میزان بهره مندی از خدمات آزمایشگاهی و تصویربرداری طرف قرارداد سازمان تأمین اجتماعی بود. مواد و روش ها: این پژوهش به صورت تحلیلی انجام شد. برای سنجش تأثیر مؤلفه های پیش گفته بر میزان بهره مندی، از بانک های اطلاعاتی سازمان تأمین اجتماعی در هر استان طی سال های 90-1377 استفاده شد. جامعه پژوهش، 24 میلیون نفر از افراد تحت پوشش این سازمان بودند که طی این سال ها برای دریافت خدمات آزمایشگاهی و تصویربرداری به بخش درمان مستقیم و غیر مستقیم سازمان مراجعه نموده بودند. برای تخمین مدل از رگرسیون دو طرف لگاریتمی با لحاظ اثرات ثابت و نرم افزار eviews استفاده شد. یافته ها: یافته های تخمینی حاصل از مدل نشان داد که مؤلفه های دسترسی جغرافیایی به مراکز آزمایشگاهی (31/0 = β) و تصویربرداری (50/0 = β)، درآمد خانوار برای بهره مندی از خدمات آزمایشگاهی (24/0 = β) و تصویربرداری (43/0 = β)، بار مراجعه سرپایی به پزشکان بر بهره مندی از خدمات آزمایشگاهی (56/0 = β) و تصویربرداری (43/0 = β) و بار مراجعه بستری بر بهره مندی از خدمات آزمایشگاهی (35/0 = β) و تصویربرداری (51/0 = β) تأثیر معنی دار دارند. همچنین میزان پرداخت از جیب بیماران در هنگام استفاده از خدمات فوق و بار مراجعه سرپایی و بستری درمان مستقیم، تأثیر معنی داری بر بهره مندی از این خدمات نداشته است. استنتاج: توجه صرف سیاست گذاران عرضه سلامت به پرداخت از جیب بیماران، تأمین کننده تناسب بهره مندی از خدمات درمانی نیست. گاهی تنظیم بهره مندی، از کانال هایی مانند دستورات پزشکان عمومی و متخصص و یا دسترسی جغرافیایی صورت می گیرد که اغلب از آن ها غفلت می شود.