مقاله

تأملی دوباره در باب برهان صدیقین سینوی در نجات

چکیده

در مقاله ای با عنوان «صورت بندی برهان صدیقین ابن‏سینا در نجات بر پایه منطق محمولات مرتبه اول»، صورت بندی­ای از برهان صدیقین ابن‏سینا در کتاب نجات ارائه شده بود. اکنون با تأملی دوباره بر صورت بندی آن مقاله ، درصدد بیان آن هستیم که فرض­های این صورت بندی به همراه دو فرض وحدت واجب و وجود حداقل یک موجود ممکن، منجر به تناقض می شود. ضمن بررسی سه راه حل ممکن برای حل تناقض، یعنی تغییر تعریف سلسله علی تام، تغییر اصل تعدی و تغییر اصل نامنعکس بودن رابطه علیت و توضیح نحوه ارتفاع تناقض ایجاد شده به کمک اصلاح آن ها، اصلاح تعریف سلسله علی تام بر راه حل های دیگر ترجیح داده می شود. این تغییر به همراه برخی تغییرات جزیی دیگر از جمله حذف محمول سلسله بودن در تعریف سلسله علی تام و نیز حذف محمول موجود بودن از کلیه مقدمات در صورت بندی برهان به صورت بندی جدیدی می انجامد که بر فرض‏های کم­تری نسبت به صورت بندی پیشین مبتنی است.

اسناد مشابه

  • تأملی دوباره در باب برهان صدیقین سینوی در نجات

    مقاله۲۰۱۴حکمت سینویهما رنجبر، داود حسینی، اسدا... فلاحی

    در مقاله‌ای با عنوان «صورت‌بندی برهان صدیقین ابنسینا در نجات بر پایه‌منطق محمولات مرتبه‌اول»، صورت‌بندی‌ای از برهان صدیقین ابنسینا در کتاب نجات ارائه شده بود. اکنون با تأملی دوباره بر صورت‌بندی آن مقاله‌، درصدد بیان آن هستیم که فرض‌های این صورت‌بندی به همراه دو فرض وحدت واجب و وج

  • نقدی بر مبادی تصوّری صورت‌بندی برهان صدّیقین سینوی در نجات

    مقاله۲۰۲۶حکمت سینویسجاد ضیاءنژاد، قاسم کاکایی، محمدباقر عباسی

    در این پژوهش، مبادی تصوّریِ صورت‌بندی منطقی برهان صدّیقین ابن‌سینا در کتاب نجات به‌کمک منطق محمولات مرتبه‌اوّل، ذیل دو مقالة رنجبر و همکاران بازخوانی انتقادی شده‌است. نگارنده معتقد است مبادی تصوّری برهان‌ازجمله مفاهیم وجود، وجوب، امکان، علیت و سلسله علّی‌نیازمند تحلیلی عمیق‌تر اس

  • بررسی برهان علامه دوانی در اثبات واجب و مواجهه آن با برهان صدیقین سینوی

    مقاله۲۰۱۹حکمت سینویمحمود آهسته

    برهان صدیقین ابن‌سینا از براهین مهم در اثبات واجب‌الوجود استکه ضمن تقریرات ابن‌سینا، فلاسفه پس از او، آنرا نقل یا نقد کرده‌اند؛ ازجمله فلاسفه‌ای که این برهان را به‌دقت بررسی، و تبیینی خاص ارائه کرده است، علامه دوانی است. او ضمن آنکه برهان خود را در اثبات واجب، همان برهان صدیقین ا

  • نقد صدرا به برهان صدیقین سینوی؛ کل، عدد و سلسله علی

    مقاله۲۰۱۷جستارهای فلسفی

    در میان تمام تقریرهای براهین صدیقین سینوی و نیز یکی از براهین ابطال تسلسل که تفتازانی در کتاب شرح المقاصد آن را بیان کرده است، یک فرض متافیزیکی مشترک وجود دارد. این فرض متافیزیکی مشترک «تعهد به وجود سلسله علی به‌مثابه موجودی ممکن فی‌نفسه» است. طبق این فرض، سلسله‌ی علّی متشکل از م

  • نقد صدرا به برهان صدیقین سینوی؛ کل، عدد و سلسله علی

    مقالهجستارهای فلسفی

    در میان تمام تقریرهای براهین صدیقین سینوی و نیز یکی از براهین ابطال تسلسل که تفتازانی در کتاب شرح المقاصد آن را بیان کرده است، یک فرض متافیزیکی مشترک وجود دارد. این فرض متافیزیکی مشترک «تعهد به وجود سلسله علی به مثابه موجودی ممکن فی نفسه» است. طبق این فرض، سلسله ی علّی متشکل از م

  • بررسی تطبیقی برهان امکان و وجوب تومیستی و برهان صدیقین سینوی

    آکوئیناس، در طریقة سوم خود، از امکان و وجوب دریچه‌ای به سوی اثبات وجود خدا می‌گشاید. بعضی از فیلسوفان، استدلال او را طبیعی ـ ‌مابعدالطبیعی تفسیر کرده‌اند و بعضی دیگر، طبیعی. با این وصف، به‌سادگی نمی‌توان استدلال او را با برهان صدیقین ابن‌سینا یکی دانست. این مقاله بر آن است که پس