مقاله

اندازه گیری فلزات سنگین در آب، رسوب و پرنده وحشی چنگر در حاشیه جنوب شرقی دریای خزر

مهدی حسن پور، mehdi hassanpour msc. student, department of environmental science, faculty of agriculture, birjand university, birjand, iranدانشجوی کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه بیرجند علی رضا پورخباز، alirez pourkhabbaz department of environmental science, faculty of agriculture, birjand university, birjand, iranبیرجند: دانشگاه بیرجند، دانشکده محیط زیست، گروه محیط زیست رسول قربانی، rasoul ghorbani gorgan university of agriculture and natural resources sciences, gorgan, iranدانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

سابقه و هدف: چنگر اوراسیاسی (common coot) یک پرنده آبزی و بومی ایران می باشد و پیش بینی می شود که شاخص خوبی برای بررسی وضعیت فلزات در تالاب های شمال ایران باشد. هدف از این تحقیق تعیین غلظت عناصر سنگین سرب، کادمیم، کروم و روی در آب، رسوبات سطحی و بافت های کبد و کلیه پرنده چنگر بود. مواد و روش ها: این مطالعه در سال 1388 بر روی نمونه های آب، رسوب و 30 قطعه چنگر انجام گرفت. نمونه های آب توسط بطری روتنر و نمونه های رسوبات سطحی به وسیله اکمن گراب در 6 ایستگاه تالاب بین المللی گمیشان و خلیج گرگان تهیه شد. غلظت فلزات مورد مطالعه در بافت های چنگر، آب و رسوب با استفاده از دستگاه جذب اتمی کوره گرافیتی و شعله قرائت گردید. یافته ها: بیشترین غلظت فلزات سنگین در نمونه های آب متعلق به سرب (02/0 ± 154/0) و نمونه های رسوبات متعلق به روی (mg/l 42/0 ± 04/2) بود. در بررسی رابطه بین مقادیر فلزات در ستون آب و رسوبات مشخص گردید که همبستگی بالا و معنی داری در سطح 01/0 بین آن ها وجود دارد. غلظت های سرب، کادمیم و روی در آب و رسوبات در حد استاندارد توصیه شده بود. اما غلظت کروم در آب بالاتر از مقدار استاندارد قابل تحمل بود. بیشترین غلظت کادمیم و سرب در کبد (µg/g 2/2، 1/9) و در کلیه (µg/g 1/2، 9/8) نمونه های چنگر وجود داشت. در بین فلزات بیشترین غلظت متعلق به فلز روی با مقدار µg/g 24/7 ± 94/14 در کبد و کمترین غلظت متعلق به فلز کروم با مقدار µg/g56/0 ± 76/0 درکلیه ها بود. نتایج آماری ثابت نمود که بین مقادیر سرب، کادمیم، کروم و روی در هر یک از بافت های کبد و کلیه چنگر نر با ماده اختلاف معنی داری وجود ندارد. همچنین بین مقادیر عناصر در کبد و کلیه چنگرها (بدون در نظر گرفتن جنسیت) اختلاف معنی دار مشاهده نشد. استنتاج: نتایج نشان می دهد که غلظت عنصر سرب در بافت های کبد و کلیه پرنده چنگر در حد معرض تماس و کادمیم در زیر حد سمی می باشد. سایر عناصر نیز بسیار پایین تر از حد سمی بود.

اسناد مشابه