بررسی عوامل موثر بر سوء تغذیه درکودکان زیر ۵ سال مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان درسال ۱۳۸۰
چکیده
سوء تغذیه یکی از علل عمده شیوع بیماریها و مرگ و میر کودکان است. از آنجائیکه شناسایی علل سوء تغذیه کودکان و کنترل و پیشگیری از ابتلاء به این بیماری و سایر بیماریها بسیار حیاتی و ضروری است ، این مطالعه با هدف تعیین عوامل موثر بر سوء تغذیه در کودکان زیر 5 سال شهر زاهدان در سال 1380 انجام گرفت. برای این منظور 1050 کودک مبتلا به سوء تغذیه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر طی یک مطالعه توصیفی ، مقطعی بطور تصادفی انتخاب و پرسشنامه ای شامل مشخصات دموگرافیک مادر و کودک از طریق مصاحبه با مادر تکمیل گردید. سپس اطلاعات با نرم افزار کامپیوتری spss و با استفاده از روشهای آمار توصیفی آنالیز شد. نتایج نشان داد که سوء تغذیه در دختران بیشتر از پسران (به ترتیب 60.1% در برابر 39.9%) و در سنین 24-6 ماهگی بیشتر از سایرسنین بوده است (55.4%). در اکثریت موارد فاصله تولد کودک با فرزند قبلی کمتر از 24 ماه (35.2%) و تعداد اعضاء خانواده نیز بیش از 5 نفر ( 47% ) بود. در 54.3% کودکان سن شروع غذای کمکی پس از 6 ماهگی بوده است . همچنین اکثریت والدین (38.5% پدران و 52.0% مادران) بیسواد بوده و ازطرفی اگر چه (97.1%) مادران خانه دار بودند، اما در 51.9% موارد، مادران خانه دار بیسواد بوده اند. در 69% مادران اضافه وزن دوران بارداری کمتر از 7 کیلوگرم بوده است. از کل موارد مورد بررسی 58.4% از مادران جهت پیگیری در دوران بارداری به مراکز بهداشتی درمانی مراجعه نموده بودند اما دفعات مراجعه در 65.9% موارد کمتر از 4 بار بوده است. بنابراین باتوجه به نتایج فوق بنظر میرسد سوء تغذیه در کودکان مورد بررسی ، بیشتر ناشی از نحوه آماده سازی و استفاده نامناسب از انواع غذاهای کمکی، و چگونگی زمان شروع تغذیه تکمیلی، میزان تحصیلات مادر و رعایت تنظیم خانواده باشد ، بنابراین آموزش به مادران برای ارتقاء هرچه بیشتر سطح آگاهی آنان، همچنین آموزش و تلاش بیشتر برای تغییر نگرش فرهنگی مردم منطقه در جهت تنظیم خانواده ، رعایت فاصله گذاری بین تولدها ، تبعیض قائل نشدن بین فرزندان دختر و پسر و تشویق خانواده ها به ارتقاء سطح تحصیلات دختران که مادران آینده جامعه هستند از مهمترین عوامل پیشگیری از بروز سوء تغذیه و بهبود هرچه بیشتر وضعیت تغذیه ای جامعه می باشد.