اثر عصاره توتال میوه گیاه پنج انگشت بر اسپرماتوژنز موش نژاد بالب سی
چکیده
چکیده: مقدمه و هدف: پنج انگشت یا ویتکس یک گیاه فیتواستروژن بومی خاورمیانه و جنوب اروپا است و در بسیاری از کشورها مصرف پزشکی دارد. هدف از این تحقیق بررسی اثرات عصاره میوه گیاه ویتکس بر اسپرماتوژنز موش نر می باشد. مواد و روش ها: این یک مطالعه تجربی می باشد که طی سال های1387-1386 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد آشتیان انجام شد. در مجموع تعداد 56 موش نر بالغ به 3 گروه، کنترل، شم، تجربی(65، 165، 265، 365 و 465 میلی گرم بر کیلوگرم از عصاره دانه گیاه) تقسیم شدند. در حیوانات روزانه به مدت 10 روز متوالی به صورت درون صفاقی ترزیق انجام شد و دو هفته پس از آخرین تزریق به وسیله قطع نخاع کشته شدند و بیضه و اپیدیدیم چپ آنها برداشته شد. بخش دمی اپیدیدیم راست برای شمارش اسپرم به کار رفت. پس از بررسی ماکروسکوپی (وزن، قطر بزرگ، کوچک و حجم بیضه) بافت ها در فیکساتیوبوئن فیکس شدند. مقاطع 5 میکرومتری تهیه و با هماتوکسیلین ـ ائوزین رنگ شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss و آزمون های آماری آنالیز واریانس یک طرفه و توکی تجزیه و تحلیل شد . یافته ها: در این بررسی تفاوت معنی داری در وزن بدن، حجم، وزن و قطر بیضه مشاهده نشد. مطالعات میکروسکوپ نوری کاهش معنی داری در اپیتلیوم زاینده در دوزهای 265 و 365میلی گرم بر کیلو گرم(05/0> p) و همچنین افزایش بافت بینابینی در دوزهای 265،365 و 465میلی گرم بر کیلو گرم را نشان داد(001/0 > p). تفاوت معنی داری در ضخامت اپی تلیوم و قطر اپیدیدیم نبود. سلول های زاینده هسته پیکنوتیک و لوله های سمینیفر حفره های فراوانی داشتند که در لوله ها پخش شده بود. همچنین در بیضه یک بی نظمی عمومی در قسمت های مختلف بافت زاینده و لوله های سمینیفر مشاهده شد. نتایج شمارش اسپرمی کاهش معنی دار اسپرم را در دوز 265 و 365 میلی گرم بر کیلو گرم نشان داد(01/0> p). نتیجه گیری: ویتکس دارای روغن های ضروری، گلیکوزیدهای ایریدوئید، فلاونوئیدهای دی ترپن و اسیدهای چرب ضروری است. به نظر می آید اثرات ضد باروری آن وابسته به فلاونوئید و اسیدهای چرب ضروری باشد، اما مطالعات بیشتری باید روی فارماکوکنیتیک این گیاه انجام شود