بررسی عوامل مؤثر بر رتینوپاتی در بیماران دیابتی نوع ۱ با زمان تشخیص کمتر از ۳۰ سال، به روش تحلیل بیزی رگرسیون دو متغیره ترتیبی تجمعی
چکیده
دکتر رسول قره آغاجی اصل [1] ، دکتر سقراط فقیه زاده [2] ، دکتر محمدرضا مشکانی [3] ، دکتر انوشیروان کاظم نژاد [4] ، دکتر غلامرضا بابایی [5] ، دکتر رامک روحیپور [6] ، دکتر میرفرنود موسوی [7] تاریخ دریافت 02/08/86 تاریخ پذیرش 10/11/86 چکیده پیش زمینه و هدف: دیابت یکی از بیماریهای مزمن و غیر واگیر است که شیوع آن در حال افزایش است. یکی از عوارض این بیماری، که بیشتر در دیابتیهای نوع یک بروز می کند، رتینوپاتی است که در صورت عدم تشخیص و درمان زود هنگام، امکان کم بینایی و حتی نابینایی را نیز نتیجه میدهد. شناخت عوامل مؤثر بر بیماری رتینوپاتی، تشخیص وکنترل آن میتواند کمک زیادی برای بهبودی و جلوگیری از پیشرفت بیماری نماید. مواد و روش کار: این مطالعه از نوع تحلیلی مقطعی میباشد. تعداد 116 بیمار دیابتی نوع 1،که سن زمان تشخیص دیابت آنها کمتر از 30 سال بود و برای معاینات چشم پزشکی به بیمارستان چشم پزشکی فارابی مراجعه کرده بودند بهصورت تصادفی انتخاب شدند و شدت رتینوپاتی هر دو چشم بهصورت جداگانه معاینه و به چهار طبقه: سالم [8] ، خفیف [9] ، متوسط تا شدید [10] و پرولیفراتیو [11] تقسیم شدند، همچنین متغیرهای کمکی (اثرگذار) بر شدت رتینوپاتی برای هر بیمار از طریق معاینه، پرسش و یا مطالعه پرونده بیمار اندازهگیری شدند. یافتهها : توزیع درصد شدت رتینوپاتی برای چشم چپ، 6/45% سالم، 2/30% خفیف، 51/15% متوسط - شدید و 6/8% پرولیفراتیو و برای چشم راست 24/42% سالم، 03/31% خفیف، 24/17% متوسط - شدید و 48/9% پرولیفراتیو بهدست آمد که همبستگی شدت رتینو پاتی در دو چشم معنیدار بود (701/0 = r ، 0001/0 p< ). در تحلیل عوامل مؤثر بر رتینوپاتی، طول مدت بیماری، سن در زمان تشخیص، فشار خون، جنس، شاخص توده بدن، دوز انسولین روزانه، پروتینوری و ادم ماکولای با شدت رتینو پاتی رابطه معنیدار داشتند و متغیرهای تعداد ضربان نبض، محل سکونت، عیوب انکساری و فشار داخل چشم رابطه معنیدار یافت نشد. بحث و نتیجهگیری: این مطالعه نشان میدهد که دیابت نوع 1 با کنترل ضعیف، طولانی مدت بودن بیماری، جنس مرد، فشار خون بالا، شاخص توده بدن، دوز انسولین، وجود پروتینوری و ادم ماکولای از عوامل پیشرفت و ابتلا ی رتینو پاتی محسوب میشوند که با گزارشهای ارایه شده در مقالات مختلف همخوانی دارد. کنترل عوامل سیستمیک و متغیرهای اثرگذار ذکر شده و معاینه منظم توسط متخصصان داخلی و چشم پزشکی جهت کنترل و جلوگیری از بروز و پیشرفت رتینو پاتی دیابتی توصیه میشود. کلید واژهها: دیابت 1، رتینوپاتی دیابتی، متغیرهای اثرگذار، تحلیل بیزی، رگرسیون ترتیبی تجمعی مجله پزشکی ارومیه، دوره نوزدهم، شماره چهارم، ص 345-340، زمستان 1387 آدرس مکاتبه : تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده علوم پزشکی، گروه آ مار زیستی، تلفن تماس: 88011001-021 e-mail: faghihz@modares.ac.ir [1] دانشجوی دکترای آمار زیستی، دانشگاه تربیت مدرس [2] استاد گروه آمار زیستی، دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول) [3] استاد گروه آمار، دانشگاه شهید بهشتی [4] استاد آمار زیستی، دانشگاه تربیت مدرس [5] دانشیار گروه آمار زیستی، دانشگاه تربیت مدرس [6] استادیار و فلوشیپ شبکیه، بیمارستان چشم پزشکی فارابی، دانشگاه علوم پزشکی تهران [7] دستیار چشم پزشکی، بیمارستان چشم پزشکی فارابی، دانشگاه علوم پزشکی تهران [8] normal [9] mild [10] severe and moderate [11] proliferative