مقایسه اثر رژیم های غذایی با نمایه گلیسمی پایین با رژیم غذایی مبتنی بر توصیه های تغذیه ای سالم در دختران چاق نوجوان

محمد حسین روحانی، mohammad hossein rouhani food security research center, isfahan university of medical sciences and department of community nutrition, school of nutrition and food sciences, isfahan university of medical sciences, isfahan, iran.مرکز تحقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه ی جامعه، دانشکده ی تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران رویا کلیشادی، roya kelishadi department of pediatrics, child growth and development research center, and school of medicine, isfahan university of medical sciences, isfahan, iran.مرکز تحقیقات رشد و نموکودکان، و گروه کودکان، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران مهین هاشمی پور، mahin hashemipour , department of pediatric endocrinology and metabolism diseases, endocrinology and metabolism research center, school of medicine, isfahan university of medical sciences, isfahan, iran.مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، ، و گروه کودکان، دانشکده ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران احمد اسماعیل زاده، ahmad esmaillzadeh food security research center, isfahan university of medical sciences and department of community nutrition, school of nutrition and food sciences, isfahan university of medical sciences, isfahan, iran.مرکز تحقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه ی جامعه، دانشکده ی تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران لیلا آزاد بخت، leila azadbakht isfahan university of medical sciences and department of community nutritionاصفهان, خیابان هزار جریب, دانشگاه علوم پزشکی اصفهان,دانشکده دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان. کد پستی: 81745

چکیده

زمینه و هدف: هر چند مطالعات بسیاری به ارزیابی تأثیر نمایه گلیسمی بر چربی خون در بزرگسالان پرداخته اند، اما اطلاعات در این زمینه برای کودکان و نوجوانان محدود است. هدف این تحقیق مقایسه اثرات رژیم غذایی با نمایه گلیسمی پایین (lgi) با رژیم غذایی مبتنی بر توصیه های تغذیه سالم (hnr) بر سطح فراسنج های لیپیدی و آپولیپوپروتئین ها در نوجوانان دختر مبتلا به اضافه وزن و چاقی بود. روش بررسی: در این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده پنجاه دختر سالم چاق یا دارای اضافه وزن و با وضعیت بلوغ یکسان بطور تصادفی در یکی از دو گروه رژیم غذایی lgi و رژیم غذایی مبتنی بر hnr قرار گرفتند. افراد هر دو گروه، رژیم غذایی با ترکیب مشابهی از درشت مغذی ها (56-53% کربوهیدرات، 18-16% پروتئین و 30-27% چربی) دریافت و مصرف نمودند. ارزیابی های بیوشیمیایی شامل تری گلیسیرید (tg)، کلسترول تام (tc)، لیپوپروتئین با دانسیته پایین (ldl)، لیپوپروتئین با دانسیته بالا (hdl)، آپولیپوپروتئین های a (apo a) و b (apo b) و لیپوپروتئین (a) (lpa) یک بار در ابتدا و یک بار در انتهای مطالعه انجام شد. مقایسه مقادیر قبل و بعد در هر گروه با آزمون t زوجی و مقایسه تغییرات مشاهده شده در دو گروه با آزمون t مستقل در نرم افزار spss انجام شد. یافته ها: نمایه گلیسمی در گروه رژیم غذایی lgi کمتر از 50 بود (67/1 ± 67/42). میانگین نمایه توده بدنی در گروه lgi برابر 55/0 ± 97/27 متر بر مجذور قد و در گروه hnr برابر 01/1 ± 82/28 متر بر مجذور قد بود. میانگین سن در افراد گروه hnr از افراد گروه lgi به طور معنی داری بالاتر بود (27/0 ± 98/13 در مقابل 21/0 ± 18/13، 031/0=p). مقادیر متغیرهای بیوشیمیایی در ابتدا و انتهای مطالعه در بین دو گروه با یکدیگر تفاوتی نداشت. درصد تغییرات شاخص های چربی خون در بین گروه lgi و hnr نشان دهنده عدم وجود تفاوت معنی دار در تغییرات tg (به ترتیب 20/17± 90/27 و 53/10 ± 15/6؛ 274/0=p)، tc (به ترتیب 49/4 ± 58/5 و 63/3 ± 65/0-، 283/0=p)، hdl (به ترتیب 05/4 ± 20/1 و 07/3 ± 77/1-، 556/0=p)، ldl (به ترتیب 52/4 ± 35/4 و 32/3 ± 24/2-، 225/0=p)، apo a (به ترتیب 73/5 ± 18/0- و 19/5 ± 37/9-؛ 242/0=p)، apo b (به ترتیب 22/7±24/10 و 40/7±73/6؛ 738/0=p) و lpa (به ترتیب 13/40 ±71/57 و 24/47 ± 18/97، 676/0=p) در بین دو گروه بود. نتیجه گیری: رژیم غذایی با نمایه گلیسمی پایین در مقایسه با رژیم غذایی مبتنی بر توصیه های تغذیه سالم تاثیر مفیدی در چربی خون ندارد.