بررسی میزان باقیمانده سم اکسی دیمتون متیل در خیار و گوجه فرنگی گلخانه ای در استان چهارمحال و بختیاری

غلامرضا جاهد خانیکی، gholamreza jahaed khaniki شهرکرد- رحمتیه- دانشکده بهداشت-مرکز تحقیقات بیوشیمی بالینی عبدالمجید فدایی، abdolmajid fadaei 2clinical biochemistry research center, shahrekord university of medical sciences, shahrekord, iran, مهربان صادقی، mahraban sadegh 3celloular and molecular research center, shahrekord university of medical sciences, shahrekord, iran گشتاسب مردانی، gashtaseb mardani 4medical plants research center, shahrekord university of medical sciences, shahrekord, iran.

چکیده

زمینه و هدف: استفاده بیش از حد از آفت کش ها در تولید محصولات کشاورزی به عنوان یک عامل خطر برای سلامتی انسان و آلودگی محیط زیست مطرح می باشد. این پژوهش با هدف بررسی میزان باقیمانده سم اکسی دیمتون متیل در خیار و گوجه فرنگی گلخانه ای در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی – تحلیلی آزمایشـــگاهی 60 نمونه گوجه فرنگی و خیار از سطح گلخانه های استان به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. میزان سم نمونه ها قبل از شستن، بعد از شستن و پس از پوست کندن با اتیل استات - ان- هگزان استخراج گردید و پس از خارج کردن حلال میزان سم استخراج شده با کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (hplc) اندازه گیری شد. برای تحلیل اطلاعات از آزمون های ناپارامتری رتبه علامت دار ویلکاکسون و فراید من استفاده شد. یافته ها: میانگین باقیمانده سم در خیار نشسته 17/0±23/0، خیار شسته 6/0±15/0 و خیار پوست کنده 5/0±08/0 میلی گرم بر کیلوگرم بود (001/0p<). میانگین باقیمانده سم در گوجه فرنگی نشسته 8/0±61/1 و در گوجه فرنگی شسته 04/0±67/0 میلی گرم بر کیلوگرم بود (001/0p<). نتایج نشان داد که 100% نمونه های خیار و گو جه فرنگی دارای باقیمانده سم اکسی دیمتون متیل بودند. نتیجه گیری: میزان باقیمانده سم اکسی دیمتون متیل در نمونه ها بیش از حد مجاز استاندارد توصیه شده بود و پوست کندن و شستشوی خیار و گوجه فرنگی قبل از مصرف، میزان باقیمانده سم را کاهش می دهند.