میزان و شدت اختلال فشار روانی آسیب زاد (ptsd) و تأثیر مداخلات بهداشت روان بر آن، در کودکان و نوجوانان روستای سفیلان استان چهارمحال و بختیاری
چکیده
چکیده: زمینه و هدف: بلایا و حوادث همه ساله منجر به ایجاد معلولیت، صدمات مالی و مرگ در بسیاری از افراد می گردد. تلفات انسانی پس از حوادث غیر مترقبه منجر به ایجاد آثار روانی مانند استرس، اضطراب و شکایات جسمی می گردد. اختلال فشار روانی آسیب زاد یا اختلال پس از ضربه (ptsd) از جمله این آثار است که در پی مواجهه با فشار آسیب زای شدید ایجاد می گردد. از جمله حوادث تأسف بار در ایران می توان به واقعه آتش سوزی مدرسه ابتدایی روستای سفیلان از توابع استان چهارمحال و بختیاری اشاره نمود. پژوهش اخیر با هدف بررسی فراوانی و شدت عوارض روانی ناشی از حادثه در کودکان و نوجوانان روستا و تأثیر مداخلات روانی در آنان انجام گرفت. روش بررسی: در یک مطالعه نیمه تجربی کلیه کودکان 15-5 ساله روستای سفیلان (41 نفر) که در هنگام حادثه در روستای سفیلان حضور داشتند انتخاب شدند. از طریق مصاحبه چهره به چهره با والدین کودکان پرسشنامه اطفال یول (yoll) بلافاصله بعد از واقعه آتش سوزی تکمیل و سپس مداخلات بهداشت روان شامل تشکیل گروههای کاری، بازگویی روانشناختی، شناخت افکار اجتماعی و راهکارهای درمانی به مدت دو هفته و طی 4 جلسه صورت پذیرفت. مجدداً پنج ماه بعد از حادثه و مداخله بهداشت و روان پرسشنامه مذکور تکمیل و داده ها از طریق آزمون های آماری t زوجی، t مستقل و آنالیز واریانس یک طرفه تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: در سنجش نوبت اول میانگین نمره ptsd 03/15±14/61 و در نوبت دوم 6/9±19/48 بود (001/0p<). میانگین نمره ptsd قبل از مداخله در گروه سنی 10-5 سال و 15-10 سال به ترتیب 8/13±26/54 و 3/14±53/65 (01/0p<) و بعد از مداخله 7/5±43 و 28/10±51 بود (05/0p<). ولی جنسیت در این اختلاف تأثیری نداشت. با افزایش سطح تحصیلی میانگین نمره ptsd افزایش یافته و آزمون توکی این اختلاف را بین سطح تحصیلی قبل از دبستان با دو سطح دیگر معنی دار نشان داد (01/0p<). نتیجه گیری: نتایج پژوهش اخیر گویای تأثیر مداخلات سریع بهداشت روان و آموزش راههای برخورد با حادثه و حمایت روانی بود. بنابراین اقدامات پیشگیری کننده در هر سه سطح پیشگیری (اول، دوم و سوم) در برخورد با سوانح و حوادث لازم است.