تأثیر آموزش مادران کودکان مبتلا به سرطان تحت شیمی درمانی بر پیشگیری از عوارض گوارشی شیمی درمانی

حمیده الهی عسگرآباد، hamideh elahi asgar abad child and infant nursing and midwifery faculty of medical sciences, mashhad, iranخراسان رضوی. دانشکده پرستاری و مامایی مشهد.دانشگاه علوم پزشکی مشهد.مشهد.ایران حمیدرضا بهنام وشانی، hamidreza behnam vashani child and infant nursing and midwifery faculty of medical sciences, mashhad, iranخراسان رضوی. دانشکده پرستاری و مامایی مشهد.دانشگاه علوم پزشکی مشهد.مشهد.ایران فاطمه حشمتی نبوی، fatemeh heshmati nabavi child and infant nursing and midwifery faculty of medical sciences, mashhad, iranخراسان رضوی. دانشکده پرستاری و مامایی مشهد.دانشگاه علوم پزشکی مشهد.مشهد.ایران زهرا بدیعی، zahra badiei faculty of medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranخراسان رضوی. دانشکده پرستاری و مامایی مشهد.دانشگاه علوم پزشکی مشهد.مشهد.ایران

چکیده

تاریخ دریافت 30/08/1394 تاریخ پذیرش 01/11/1394 چکیده پیش زمینه و هدف: عوارض گوارشی از شایع ترین عوارض جانبی شیمی درمانی است که بر پذیرش درمان از سوی مددجو مؤثر است لذا شناخت این عوارض و راه های پیشگیری از آن ها در بهبود سیر درمان و جلوگیری از بستری شدن های مکرر و بقاء این بیماران کمک کننده است. این مطالعه باهدف تأثیر توانمندسازی مادران بر پیشگیری از عوارض گوارشی کودکان انجام شده است. مواد و روش کار: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح گروه شاهد نامعادل در بیمارستان دکتر شیخ مشهد در سال 1392با دو گروه آزمودنی و شاهد انجام شد. 30 نفر از مادران به روش غیراحتمالی آسان در گروه آزمون و 30 نفر در گروه شاهد قرار گرفت. برنامه توانمندسازی در قالب سه جلسه آموزشی با تمرکز بر توصیه های سلامتی به منظور پیشگیری از عوارض تهوع و استفراغ، اسهال ،یبوست و بی اشتهایی به گروه آزمون طبق مدل توانمندسازی گیبسون آموزش داده شد. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه استاندارد گزارش عوارض جانبی شیمی درمانی در سه مرحله هفته اول، هفته ششم و هفته دوازدهم مداخله در اختیار دو گروه قرار گرفت و تکمیل شد. در تحلیل داده ها از نرم افزار spss ویرایش 18 و آزمون های تی مستقل و زوجی، ضریب همبستگی اسپیرمن و من ویتنی استفاده شد. یافته ها: میانگین عوارض جانبی بعد از مداخله در گروه آزمون کم تر از گروه شاهد بوده همچنین درصد بروز تهوع از 7/53 به 3/26 درصد، استفراغ از 7/66 به 3/33درصد، اسهال از 50 به 10 درصد، یبوست از 6/33 به 7/6 و بی اشتهایی از 3/93 به 7/36 درصد در گروه آزمون کاهش یافته، درصورتی که در گروه شاهد بین میزان بروز عوارض قبل از مداخله و بعدازآن تفاوت معنی داری مشاهده نشد (05/0<p). نتیجه گیری: اجرای الگوی توانمندسازی در بیماری های مزمن همچون سرطان در کودکان می تواند با کمک به مادران در کشف واقعیت و استفاده از تفکر انتقادی و افزایش توانایی و مهارت ها موجب کاهش بروز عوارض گوارشی در کودکان تحت شیمی درمانی گردد.