بررسی و مقایسه اثر مصرف خوراکی بذر گیاه اسپند با داروی متادون بر کمیت های رفتاری نشانگان ترک در موش های صحرایی نر
چکیده
هدف: بیماری اعتیاد، بهویژه وابستگی به مرفین از جمله شایعترین و لاعلاجترین نوع بیماریها است. با توجه به این مسئله و همچنین عدم درمان قطعی یا نبود فرایندهای پیشگیری برای ایجاد وابستگی به مواد مخدر و از طرفی با توجه به توصیههای زیاد و گرایش امروزه طب نوین بهطرف طب سنتی، در این مطالعه با هدف کارآمدسازی طب گیاهی به دلیل ارزانی، در دسترس بودن و عوارض جانبی کمتر، به اثر مصرف خوراکی دانه گیاه اسپند بر روند اعتیاد به مرفین پرداخته شده است. مواد و روشها: حیوانات با مصرف افزایشی مرفین از طریق آب آشامیدنی طی 21 روز معتاد شدند. پس از ایجاد وابستگی برای مشاهده پارامترهای رفتاری نشانگان ترک فارماکولوژیک در گروه مربوط، نالوکسان بهصورت داخل صفاقی (5/2 میلیگرم در هر کیلوگرم) تزریق و علایم نشانگان ترک تا 40 دقیقه بعد از تزریق مشاهده شد. در گروه نشانگان ترک فیزیولوژیک، علایم 48 ساعت بعد از قطع مصرف مرفین ثبت شد. در گروههای مورد درمان همگی به شکل خوراکی تجویز شد. اسپند با نسبت 25/6 در غذای حیوان، متادون و رها بهترتیب با دوز 30 میلیگرم در هر کیلوگرم و 7/1 میلیلیتر در هر کیلوگرم در آب خوراکی حیوانات تجویز شد. نتایج: از علایم قابل شمارش در نشانگان ترک فیزیولوژیک رفتار انزال توسط متادون نسبت به گروه کنترل کاهش معنیداری داشت (05/0 p<). همچنین رفتار دندان قروچه توسط متادون، اسپند و رها نسبت به گروه کنترل کاهش معنیداری پیدا کرد (05/0 p<). از طرفی بروز علامت غیرقابل شمارش اسهال توسط متادون به مقدار بارزی نسبت به گروه کنترل کاهش یافت. از رفتارهای نشانگان ترک فارماکولوژیک علایم قابل شمارش پریدن، انزال و دندان قروچه توسط متادون اسپند و رها نسبت به گروههای کنترل خود کاهش معنیداری یافت (بهترتیب 05/0 و 01/0p<). به علاوه، علامت غیرقابل شماش اسهال در نشانگان ترک فارماکولوژیک به شکل بارز توسط متادون و اسپند کاهش یافت. در نهایت مقایسه مقیاس نشانگان ترک در گروههای ترک فیزیولوژیک و فارماکولوژیک نشان میدهد که اگرچه متادون در هر دو نوع ترک مؤثر است اما اثر اسپند در ترک فیزولوژیک بارزتر از متادون درمانی است. نتیجهگیری: بهطور کلی نتایج این تحقیق اثر بارز مصرف خوراکی پودر دانه گیاه اسپند را در کاهش بروز بسیاری از علایم قابل شمارش و غیرقابل شمارش مرفین نشان میدهد. همچنین دادههای تحقیق اثر شاخصتر گیاه را در ترک علایم فیزیولوژیک مرفین نسبت به درمان با داروی متادون بیان میدارد.