ارزیابی روش‏های مولکولی pcr و xenodiagnosis برای تعیین آلودگی کنه‏های نرم اورنیتودوروس تولوزانی به بورلیا پرسیکا

mohammad ali oshaghi، department of medical entomology, faculty of public health and institute of health research (sph & ihr), tehran university of medical sciences, tehran, iran javad rafinejad، department of medical entomology, faculty of public health and institute of health research (sph & ihr), tehran university of medical sciences, tehran, iran nayereh choubdar، department of medical entomology, faculty of public health and institute of health research (sph & ihr), tehran university of medical sciences, tehran, iran alireza barmaki، department of medical entomology, faculty of public health and institute of health research (sph & ihr), tehran university of medical sciences, tehran, iran norayer piazak، department of parasitology, iran institute of pasteur, tehran, iran fatemeh mohtarami، department of medical entomology, faculty of public health and institute of health research (sph & ihr), tehran university of medical sciences, tehran, iran taghi satvat

چکیده

هدف: تب راجعه کنه‏ای بیماری حاد عفونی است که توسط اسپیروکتی به نام بورلیا پرسیکا ایجاد و توسط کنه‏های نرم اورنیتودوروس تولوزانی منتقل می‏شود. این بیماری در خاورمیانه و نیز مناطق زیادی از کشور ایران دیده می‏شود. یکی از مشکلات موجود درباره این بیماری تعیین آلودگی در کنه‏ها برای تعیین ناقل بیماری است که به روش کلاسیک گزنودیاگنوزیز انجام می‏شود که عبارت است از خون‏دهی کنه‏ها روی حیوان حساس آزمایشگاهی و بررسی میکروسکوپی خون حیوان پس از 7-14 روز، که روشی ناکارامد و طولانی مدت است. در این مطالعه کارایی دو روش مولکولی pcr و کلاسیک گزنودیاگنوزیز برای تعیین آلودگی کنه‏های اورنیتودوروس تولوزانی به بورلیا پرسیکا مقایسه شده است. مواد و روش‏ها: نمونه‏های کنه از مناطق شمال غرب کشور جمع‏آوری و روی خوکچه هندی آلوده به بورلیا خونخواری نمودند. برای آزمایش‏های کلاسیک پس از هضم کامل خون، این کنه‏ها مجدداً روی خوکچه‏های سالم خونخواری نموده و پس از 5 تا 14 روز، آلودگی خون آن‏ها به بورلیا با بررسی‏های میکروسکوپی مشخص شد. برای pcr، dna بورلیا همراه با dna کنه‏ها استخراج و به کمک آغازگرهای اختصاصی ژن 16s-rdna، ژنوم بورلیا تکثیر و سپس تعیین توالی شد. در این مطالعه همچنین تأثیر جنس کنه (ماده و نر)، گذشت زمان و حداقل آلودگی لازم برای عملکرد pcr ارزیابی شد. نتایج: بررسی‏های مولکولی به کمک آغازگرهای اختصاصی ژن 16s-rdna نشان داد که روش pcr می‏تواند آلودگی را در تمامی کنه‏های آلوده مشخص نماید در حالی که روش کلاسیک قادر به تشخیص آلودگی در (3/13 درصد) نمونه‏های آلوده بود. جنس کنه (ماده و نر) و گذشت زمان پس از خونخواری (بلافاصله تا هضم کامل خون) تأثیری بر نتایج واکنش pcr نداشت. ضمن این‏که وجود یک بورلیا کافی بود تا نتیجه واکنش pcr مثبت شود. نتیجه‏گیری: این مطالعه اولین ارزیابی تشخیص مولکولی عامل تب راجعه بومی به روش pcr در ایران است و به لحاظ سرعت، دقت و کارایی بالا می‏تواند جایگزین روش کلاسیک شود و برای تشخیص آلودگی در ایران و سایر مناطق آلوده در خاورمیانه توصیه شود.