مقایسه اثرات تراتوژنیک مصرف خوراکی و تزریق داخل صفاقی داروی گاباپنتین به روی سیستم اسکلتی موش های balb/c با استفاده از رنگ آمیزی آلیزارین رد اس و آلسین بلو
چکیده
زمینه و هدف: داروی گاباپنتین به عنوان یک داروی نسل جدید ضد صرع جهت درمان تشنج های عمومی ثانویه و یا ناقص معرفی گردیده است. اطلاعات بسیار کم�و گاها متناقضی در رابطه با اثرات تراتوژنیک این دارو وجود دارد. در این پژوهش به عنوان یک مطالعه دقیق تر نواقص سیستم اسکلتی حاصل از مصرف متفاوت خوراکی و تزریق داخل صفاقی داروی گاباپنتین مورد مقایسه قرار گرفته است.روش بررسی: در یک مطالعه تجربی تعداد 60 سر موش بالغ ماده از نژاد balb/c انتخاب و به صورت تصادفی در 4 گروه آزمایشی تجربی و 2 گروه کنترل به تعداد 10 موش در هر گروه به شرح ذیل تقسیم شدند:گروههای تجربی i و ii به ترتیب 25 و 50 میلی گرم� در کیلوگرم از داروی گاباپنتین را از روز شروع بارداری روزانه و تا روز15 حاملگی بصورت تزریق داخل صفاقی و گروههای iii و iv همین دوزها از دارو را درهمین محدوده زمانی بصورت گاواژ دریافت کردند. گروههای کنترل v و vi نرمال سالین را به ترتیب بصورت تزریق داخل صفاقی و گاواژ دریافت نمودند. موش ها در روز 18 بارداری پس از بیهوشی عمیق با اتر سزارین شده وجنینها جمع آوری شدند و توسط استریومیکروسکوپ تحقیقاتی مورد بررسی های ماکروسکوپی قرار گرفتند. سپس وزن جنین ها، بازجذب جنینی، و تعداد جنین های زنده و مرده ثبت گردید. جنین های دارای ناهنجاری جدا شده، توسط رنگ آمیزی آلیزارین رد-�آلسین بلو رنگ آمیزی شده و�نقایص اسکلتی مشخص گردیدند. سپس توسط میکروسکوپ استریوی تحقیقاتی از آنها عکسبرداری گردید. یافته ها توسط آزمون های anova و� x2 با استفاده از نرم افزار spssمورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و اختلاف کمتر از 05/0 معنی دار تلقی گردید.یافته ها: گروههای تجربی i وii اختلالات مشابهی را نشان دادند که می توان آنها را به سه دسته تقسیم کرد: 1- کاهش وزن جنینی و افزایش جذب جنینی 2- ناهنجاری های ظاهری و3- ناهنجاری های اسکلتی. میانگین وزن جنینی در گروه تجربی i (063/0±98/0 گرم ) ومیانگین وزن جنینی در گروه تجربی ii (65/0±91/0 گرم) به طور معنی داری کمتر از میانگین وزن جنینی در گروه کنترل (033/0±17/1 گرم) بود. همچنین افزایش جذب جنینی در هر دو گروه تجربی نسبت به گروه کنترل وجود داشت. ناهنجاریهای ظاهری مشاهده شده در دو گروه تجربی شامل اگزانسفالی، ناهنجاری اندام، کوچکی فک تحتانی و اختلال در ستون مهره ها و جنینهای دارای ناهنجاری های شدید بود. ناهنجاری اسکلتی مشاهده شده شامل تاخیر در استخوان سازی، اختلال ستون مهره ها عمدتا به صورت اسکولیوزیس، ناهنجاری در استخوانهای کاسه سر و هیپوپلازی مندیبول بود. در گروه های تجربی iii و iv که دارو را به صورت گاواژ دریافت کرده بودند تنها تاخیر در استخوان سازی مشاهده گردید. در گروه های کنترل هیچگونه اختلالی دیده نشد.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که شیوه در معرض قرارگیری داروی گاباپنتین می تواند اثر مستقیمی در میزان بروز ناهنجاری های جنینی داشته باشد.