میزان و علل مرگ مادر باردار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در استان کرمانشاه (۹۱-۱۳۸۰)

مهرانگیز مهرانگیز جمشیدپور، mehrangiz jamshidpour m.sc., health deputy, kermanshah university of medical sciences, kermanshah, iran.کارشناس ارشد، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (kermanshah university of medical sciences) ندا ندا ایزدی، neda izadi m.sc. of epidemiology, school of health, kermanshah university of medical sciences, kermanshah, iran.کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (kermanshah university of medical sciences) مریم مریم خشیج، maryam khashij m.sc. of environment health, school of health, kermanshah university of medical sciences, kermanshah, iran.کارشناس ارشد بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (kermanshah university of medical sciences) حبیب اله حبیب اله رحیمی، habibollah rahimi ph.d student of epidemiology, school of health, kashan university of medical sciences, kashan, iran.دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کاشان (kashan university of medical sciences) اکرم اکرم روستایی شیردل، akram rostaiee shirdel bs.c of midwifery, health deputy, kermanshah university of medical sciences, kermanshah, iran.کارشناس مامایی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (kermanshah university of medical sciences) کتایون کتایون جلیلی، katayun jalili bs.c of midwifery, health deputy, kermanshah university of medical sciences, kermanshah, iran.کارشناس مامایی، معاونت بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه (kermanshah university of medical sciences) علی علی خورشیدی

چکیده

مقدمه: مرگ مادر باردار، یکی از مهم ترین شاخص های بهداشت عمومی است که هم کیفیت سیستم مراقبت های بهداشتی و هم نقش زنان را در جامعه نشان می دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان و علل مرگ مادر باردار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در کرمانشاه انجام شد. روش کار: در این مطالعه مقطعی موارد ثبت شده مرگ مادر باردار همراه با علل آن طی سال های 91-1380 از واحد بهداشت خانواده مرکز بهداشت استان به صورت سرشماری استخراج شد. برای تعیین میزان مرگ و میر، موارد مرگ مادر باردار در هر سال بر تعداد تولدهای زنده تقسیم شد. اطلاعات مربوط به تسهیلات زایمانی و نسبت باسوادی از معاونت بهداشتی و استانداری کرمانشاه به دست آمد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای stata12 و arc gis (نسخه 1/10) و آزمون های کای دو و رگرسیون خطی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته ها: میانگین سنی افراد مورد مطالعه 3/7±3/31 سال بود. 65 نفر (3/65%) در گروه حاملگی پرخطر قرار گرفتند. میزان مرگ مادر باردار طی دوره 12 ساله، 9/25 نفر در هر 100 هزار تولد زنده گزارش شد و میزان مرگ به ازای هر یک سال تغییر، 3/1 واحد کاهش یافت (04/0=p). در این مطالعه بیش ترین میزان مرگ مربوط به شهرستان های شمال غربی و جنوب غربی استان بود. شایع ترین علت مرگ در استان مربوط به خونریزی و دکولمان (3/28%) بود. نسبت باسوادی در هر شهرستان بر روی علت و میزان مرگ تأثیر داشت؛ به طوری که در شهرستان هایی که نسبت باسوادی بیشتر بود، میزان مرگ کمتر و بیشتر علت های مرگ را نیز علل غیر مستقیم تشکیل می داد (02/0=p). نتیجه گیری: میزان مرگ و میر مادر باردار در برخی از شهرستان های این استان بسیار بالا و بیشتر از میانگین استانی و کشوری می باشد که نقش سواد در علت های مستقیم مرگ مادری مشخص می باشد.