مقایسه وضعیت بافت استخوانی مهره های کمری زنان ورزشکار (یوگا و پیاده روی) و غیر ورزشکار یائسه

الهه الهه فرازمند، elaheh farazmand m.sc. of physical education, department of physical education and sport sciences, islamic azad university of mashhad, mashhad, iran.کارشناس ارشد تربیت بدنی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی مشهد (islamic azad university of mashhad) محمد محمد شبانی، mohammad shabani assistant professor, department of sports medicine, school of kashmar, kashmar, iran.استادیار گروه طب ورزش، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران.سازمان اصلی تایید شده: مرکز آموزش عالی کاشمر فریده فریده اخلاقی، farideh akhlaghi associate professor, department of obstetrics and gynecology, ovulation dysfunction research center, school of medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.دانشیار گروه زنان و مامایی، مرکز تحقیقات اختلالات تخمک گذاری، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی مشهد (mashhad university of medical sciences) محمدرضا محمدرضا رمضان پور، mohammadreza ramezanpour assistant professor of exercise physiology, department of physical education and sport sciences, islamic azad university, mashhad branch, mashhad, iran.استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی مشهد (islamic azad university of mashhad)

چکیده

مقدمه: پوکی استخوان، شایع ترین بیماری متابولیک استخوان است که با تغییر و تخریب ساختار اسکلتی و افزایش احتمال خطر شکستگی شناخته می شود. مطالعه حاضر با هدف مقایسه وضعیت بافت استخوانی مهره های کمری زنان ورزشکار (یوگا و پیاده روی) و زنان غیر ورزشکار یائسه انجام شد. روش­کار: مطالعه حاضر از نوع تحقیقات علّی مقایسه ای پس از وقوع و از نوع کاربردی است که در سال 1392 در مرکز سنجش تراکم استخوان کوثر بیمارستان امام رضا (ع) مشهد بر روی 33 زن یائسه (48-64 سال) در سه گروه یوگا، پیاده روی و غیر ورزشکار به طور تصادفی انجام گرفت که زنان ورزشکار حداقل دارای 5 سال سابقه شرکت در فعالیت های ورزشی یوگا و پیاده روی را داشتند که به صورت منظم سه جلسه در هفته و هر جلسه یک ساعت به فعالیت در رشته یوگا و پیاده روی می پرداختند و گروه غیر ورزشکار سابقه هیچ گونه فعالیت ورزشی نداشتند. تراکم مواد معدنی استخوان مهره های کمری با دستگاه جذب سنجی دوتایی انرژی اشعه ایکس (dexa) اندازه گیری و با یکدیگر مقایسه شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss (نسخه 16) و آزمون های تحلیل واریانس یک طرفه، تعقیبی توکی، همگنی واریانس لون و شاپیرو - ویلک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: میزان تراکم مواد معدنی مهره های کل کمری زنان ورزشکار یائسه به طور معنی داری بالاتر از همتایان غیر ورزشکار آنها بود (012/0=p). مقایسه بین گروه ها نشان داد که گروه پیاده روی بیشترین میزان تراکم مواد معدنی مهره های کل کمری را نسبت به دو گروه یوگا و کنترل دارا بود و گروه یوگا نیز نسبت به گروه کنترل از تراکم مواد معدنی بالاتری برخوردار بود. نتیجه­گیری: انجام برنامه های ورزشی یوگا و پیاده روی توسط زنان یائسه می تواند باعث افزایش تراکم مواد معدنی مهره های کمری شده و به عنوان یک روش غیر دارویی مؤثر، از کاهش تراکم مواد معدنی جلوگیری کند.