سن یائسگی و عوامل مرتبط با آن در زنان ۶۵-۳۵ ساله شهر مشهد در سال ۱۳۹۰-۱۳۸۹

حبیب الله حبیب الله اسماعیلی، habibollah esmaili associate professor, department of biostatistics, health sciences research center, faculty of health, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.دانشیار گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. رسول رسول علیمی، rasoul alimi m.sc. student of biostatistics, faculty of health, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی مشهد (mashhad university of medical sciences) نیلوفر نیلوفر جوانروح، niloufar javanrouh m.sc. student of biostatistics, faculty of health, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی مشهد (mashhad university of medical sciences) هدی هدی عزیزی، hoda azizi assistant professor, department of traditional medicine, faculty of traditional medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.استادیار گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی مشهد (mashhad university of medical sciences) فاطمه فاطمه وحید رودسری، fatemeh vahid roudsari associate professor, department of obstetrics and gynecology, women's health research center, faculty of medicine, university of medical sciences, mashhad, iran.دانشیار گروه زنان و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت زنان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی مشهد (mashhad university of medical sciences)

چکیده

مقدمه: دو نقطه عطف در زندگی زنان وجود دارد که هر دوی آن، مربوط به قاعدگی است؛ یکی مربوط به شروع قاعدگی است که در حدود 12 سالگی رخ می دهد و دیگری مربوط به قطع قاعدگی می باشد که در حدود 50 سالگی اتفاق می افتد. از آنجایی که سن یائسگی با خطر شروع چندین بیماری مزمن نظیر بیماری های قلبی- عروقی، سرطان های سینه و رحم و پوکی استخوان همراه است، شناسایی عوامل مرتبط با سن یائسگی بسیار مهم است. روش­کار: این مطالعه مقطعی دو ساله روی 2498 زن 35 تا 65 ساله شهر مشهد در سال های 1389 و 1390 به روش نمونه گیری طبقه ای - خوشه ای انجام شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ای بود که به روش مصاحبه تکمیل شد. اعتبار آن به روش اعتبار محتوا و پایایی آن به روش آزمون مجدد تأیید شد. علاوه بر متغیر سن یائسگی، ویژگی های فردی، متغیرهای مربوط به بارداری و وضعیت اقتصادی- اجتماعی به وسیله پرسشنامه جمع آوری شد. در تعیین سن یائسگی و عوامل مؤثر بر آن، از نرم افزارsas (نسخه 2/9) و روش های کاپلان - مایر و رگرسیون کاکس استفاده شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: میانگین سن زنان 8/7 ±8/46 سال بود. روش کاپلان- مایر، میانه سن یائسگی را 52 سال با فاصله اطمینان 95% (5/52، 9/51) برآورد کرد. 2018 نفر (8/80%) از زنان خانه دار، 539 نفر (6/21%) دارای سابقه مصرف سیگار و 578 نفر (1/23%) دارای سابقه پرفشاری خون بودند. نتایج مربوط به تحلیل چند متغیره نشان داد که متغیرهای سابقه پرفشاری خون (001/0>p)، سطح تحصیلات (001/0=p) و وضعیت شغلی (044/0=p) با توجه به نسبت مخاطره شان ارتباط معنی داری با کاهش سن یائسگی داشتند، ولی تعداد فرزند (001/0>p) و وضعیت تأهل (002/0=p) ارتباط معنی داری با افزایش سن یائسگی داشت. نتیجه­گیری: متغیرهای مرتبط با وضعیت اقتصادی- اجتماعی نظیر سابقه ابتلاء به فشار خون، میزان تحصیلات و وضعیت شغلی باعث کاهش سن یائسگی و تعداد فرزند و تأهل باعث افزایش سن یائسگی زنان می شود.