اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر کاهش مشکلات روان شناختی و علائم سندرم پیش از قاعدگی

اکرم اکرم آرمند، akram armand m.sc. of clinical psychology, payam noor university of kashmar, mashhad, iran.کارشناس ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه پیام نور کاشمر، مشهد، ایران.سازمان های دیگر: ی،، دانشگاه، دانشگاه پیام نور علی علی طلایی، ali talaee associate professor of psychiatry, psychiatry and behavioral sciences research center, ebn-e-sina hospital, faculty of medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iran.دانشیار گروه روان پزشکی، مرکز تحقیقات روان پزشکی و علوم رفتاری، بیمارستان ابن سینا، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

مقدمه: سندرم پیش از قاعدگی، یکی از شایع ترین اختلالات سنین باروری می باشد که زندگی زنان را به میزان قابل توجهی مختل می سازد و لزوم انجام مطالعات بیشتر در این زمینه احساس می شود. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر کاهش مشکلات روان شناختی و علائم سندرم پیش از قاعدگی در زنان مبتلا به آن انجام شد. روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه مداخله ای با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل کلیه زنان آموزش و پرورش شهرستان کاشمر در سال تحصیلی 90-1389 بود. از بین این افراد، بعد از مرحله غربالگری به وسیله پرسشنامه غربالگری علائم پیش از قاعدگی، 40 زن مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی به شیوه نمونه­گیری تصادفی انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 8 هفته آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری را تجربه کردند در حالی که گروه شاهد بدون مداخله پیگیری شدند. پرسشنامه­ غربالگری علائم پیش از قاعدگی و پرسشنامه افسردگی، اضطراب و استرس (dass) به عنوان ابزار ارزشیابی در پیش­آزمون و پس­آزمون به کار گرفته شد. داده­ها پس از گردآوری با استفاده از نرم افزار آماری spss (نسخه 16) و شاخص­های آمار توصیفی و آزمون تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. میزان p کمتر از 05/0 معنی­دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: بیش از نیمی از افراد مورد مطالعه (3/53%) در محدوده سنی40-36 سال قرار داشتند. 18 نفر (60%) از افراد گروه کنترل و آزمایش دارای مدرک تحصیلی لیسانس، 10 نفر (4/33%) دارای مدرک تحصیلی فوق دیپلم و 2 نفر (6/6%) دارای تحصیلات دیپلم و فوق لیسانس بودند. اکثر زنان مورد مطالعه (34/63%) دارای دو فرزند بودند. افراد گروه آزمون در نمره­ کل سندرم پیش از قاعدگی (01/0>p) و نمرات افسردگی (05/0>p) و استرس (01/0>p) کاهش معنی­داری نسبت به گروه کنترل در پس­آزمون نشان دادند. نتیجه­گیری: آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر کاهش مشکلات روان­شناختی و علائم سندرم پیش از قاعدگی مؤثر است.