بررسی اثر جریان نفوذی روی افت و خیزهای سیگنال آکوستیکی در آزمایشگاه
چکیده
از دیدگاه آکوستیکی، اقیانوس به طور گسترده متغیر است. وجود جریان نفوذی (برای مثال، خروجی خلیج فارس)، امواج داخلی و تلاطم ریزمقیاس، مشخصه افقی لایه بندی سرعت صوت آشفته می کند و باعث افت و خیزهای زمانی و مکانی انتشار صوت می شود. در این تحقیق علاوه بر شبیه سازی جریان نفوذی شوری در آزمایشگاه، نحوه افت و خیزهای سیگنال آکوستیکی که با 10 عدد بسته موج سینوسی در بسامد 120 کیلوهرتز ایجاد شده را با جابه جایی منبع در بالا، پایین و داخل جریان نفوذی، مورد اندازه گیری و تجزیه و تحلیل قرار گرفته شده است. نتایج حاصل نشان می دهد که چنانچه منبع و گیرنده در داخل لایه جریان نفوذی نصب شود، دامنه سیگنال در لحظات گوناگون ورود پلوم آب نمک، کاهش می یابد ولی چنانچه منبع در بالا و پایین این لایه جریان نفوذی نصب شده باشد، دامنه سیگنال افزایش می یابد (قانون اسنل). با اِعمال فناوری trace envelop روی سیگنال های آکوستیکی ضبط شده، مشخص شد که شکل و فاز سیگنال با گذشت زمان تغییر می کند. این تحقیق نشان داد که جریان نفوذی، پدیده مهمی است که روی افت و خیزهای سیگنال های آکوستیکی تاثیر می گذارد. براساس محاسبات باور و همکاران، پهنای جریان خروجی (نفوذی) تنگه هرمز کمتر از 10 کیلومتر است، در نتیجه می توان نتایج این شبیه سازی آزمایشگاهی را بر طبق رابطه مقیاس سازی آکوستیکی (a ضخامت پدیده و k عدد موج ) با آزمون میدانی در محدوده جریان نفوذی تنگه هرمز در بسامد 5ر1 هرتز متناسب در نظر گرفت.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمد اکبری نسب — دانشجوی دکتری، گروه فیزیک دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، ایران
- عباسعلی علی اکبری بیدختی — استاد، گروه فیزیک فضا، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
- مسعود صدری نسب — دانشیار، گروه فیزیک دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، ایران
- وحید چگینی — استادیار، موسسه ملی اقیانوس شناسی، تهران، ایران
- محمدمهدی مهدی زاده — استادیار، گروه فیزیک دریا، دانشگاه هرمزگان، ایران