بررسی آزمایشگاهی نقش یونها در تشکیل ابر گرم
چکیده
در این مقاله اثر یونها در تشکیل ابر گرم در محیط آزمایشگاه بررسی شده است. همانطور که وجود یونها در جوّ در تشکیل ابرها موثر است این تاثیر در آزمایشگاه بررسی شده است. در آزمایشهای صورت گرفته، از دو الکترود که به ولتاژ بالا متصل شدند برای یونیده کردن هوای داخل محفظه شیشهای استفاده شده است، به طوری که ولتاژ زیاد با اِعمال یک میدان الکتریکی قوی سبب یونیده شدن هوای داخل محفظه شده است. تشکیل ابر گرم مصنوعی با استفاده از انبساط بی دررو در حالتهای بدون یون و با حضور یون و با غلظتهای متفاوت بررسی شده است. سامانة اندازهگیری غلظت ابر گرم مصنوعی متشکل از یک لیزر (با طول موج 598 نانومتر)، آشکار ساز، آمپلیفایر و یک رایانه مجهز به مبدل (a/d) است، به طوری که پرتو لیزر از میان ابر گرم مصنوعی عبور میکند و به آشکارساز میرسد و بسته به غلظت ابر تشکیل شده، سیگنال لیزر تغییر میکند. این سیگنال و شرایط دیگر آزمایش از قبیل دما و میزان رطوبت داخل محفظه ابر و بیرون از آن با رایانه به صورت مستقیم و پیوسته ثبت می‌شود. همچنین فشار هوای داخل محفظه با یک دستگاه شامل یک پمپ الکتریکی، شیلنگهای رابط و یک شیر تخلیه تغییر می یابد و با استفاده از یک مانومتر آبی اندازهگیری می‌شود. نتایج نشان میدهد که حضور یون به طور چشمگیری در تشکیل ابر در شرایط آزمایشگاهی مؤثر است. به صورت کیفی با افزایش غلظت یون، ابر غلیظتری تشکیل می‌شود ولی افزایش بیش از حد غلظت یون به علت اثر فراباروری، نقش کاهنده در باروری ابر تشکیل شده دارد و ریزش ابر در غلظتهای بیش از حد بهینه، کاهش پیدا میکند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- محمد حسین شوشتری — کارشناس ارشد هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
- فائزه ناجی — کارشناس ارشد هواشناسی، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران
- عباسعلی علی اکبری بیدختی — استاد، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران