نیازسنجی و تعیین اولویتهای آموزشی دانش آموزان مقطع متوسطه در زمینه محیط زیست و توسعه پایدار
چکیده
در تحقیق حاضر نیازسنجی و تعیین اولویتهای آموزشی دانشآموزان مقطع متوسطه در زمینه محیط زیست مدنظر قرار گرفته شده است. بدین منظور سه فرضیه در نظر گرفته شد تا صحت و سقم آنها مورد ارزیابی قرار گیرد. فرضیههای در نظر گرفته شده به ترتیب عبارتند از 1- آگاهی گروه سنی هدف نسبت به مسایل زیست محیطی، سبب حساسیت آنها نسبت به این مسایل میشود، 2- برنامه آموزشی موجود محیط زیست، پاسخگوی نیازهای مقطع سنی هدف میباشد، و 3- آموزش مسایل زیست محیطی در مقطع سنی دبیرستان اثربخشی بیشتری دارد. سپس نظرسنجیهای لازم از میان دانشآموزان مقطع متوسطه چهار منطقه از مناطق آموزش و پرورش شهر تهران، که بهطور کاملاً تصادفی انتخاب شده بودند، صورت گرفت. دانشآموزانی که مورد نظرسنجی قرار گرفتند 5/7 % تعداد دانشآموزان هر منطقه را تشکیل میدهند. بدین ترتیب 516 دانشآموز مورد نظر سنجی قرار گرفتند که توزیع آنها در میان مناطق منتخب عبارت است از 134 نفر از منطقه 1، 206 نفر از منطقه 4، 69 نفر از منطقه 7 و 107 نفر از منطقه 12. همچنین جهت تعیین اولویتهای آموزشی از سی نفر از محققان، کارشناسان و معلمان ذیربط نظرخواهی شد. اطلاعات جمعآوری شده از طریق نرمافزار spss14.0 مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این تحقیق از پارامترهای آمار توصیفی نظیر فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و از پارامترهای آمار استنباطی حاصل از آزمون ویلکاکسون، آزمون خی دو (مربع کای) و ضریب همبستگی کرامر جهت تجزیه و تحلیل آماری سوالهای پرسشنامه و در نهایت پاسخدهی به فرضیههای تحقیق استفاده و نتایج زیر حاصل شد: نتایجی که از تحلیل توصیفی و استنباطی فرضیۀ اول بهدست آمد نشان میدهد که دانشآموزان مقطع متوسطه وضعیت موجود آموزش محیط زیست را جهت ایجاد حساسیت ناکارآمد تشخیص داده و ایجاد تغییر در برنامههای آموزشی را ضروری میدانند. با توجه به این یافتهها فرضیۀ اول مورد تأیید قرار میگیرد. نتایجی که از تحلیل توصیفی و استنباطی فرضیۀ دوم بهدست آمد نشان میدهد که دانشآموزان مقطع متوسطه وضعیت موجود برنامه آموزش محیط زیست را پاسخگوی نیازهای مقطع سنی دانشآموزان مقطع متوسطه تشخیص ندادهاند و ایجاد تغییر در برنامههای آموزشی را ضروری میدانند. بدین ترتیب فرضیۀ دوم این پژوهش مردود بوده و ایجاد تغییر در برنامههای آموزشی ضروری میباشد. همچنین بر اساس یافتههای مربوط به فرضیۀ سوم مشخص میگردد که با افزایش سن هم آگاهی و حساسیت و هم علاقه به محافظت از محیط زیست افزایش پیدا میکند. گرچه این یافته به تنهایی برای صادق بودن فرضیۀ سوم کفایت نمیکند، ولی اگر همین روند در تمامی دوره آموزشی صادق باشد میتوان اینگونه انتظار داشت که تأثیر آموزش محیط زیست در مقطع متوسطه کارآیی بیشتری داشته باشد