کمپوست سازی همزمان پسماند شهری و خاک اره جهت حفظ رطوبت و جلوگیری از دست رفتن نیتروژن توده کمپوست

جواد یوسفی، حبیب الله یونسی

چکیده

در شهر زاهدان روزانه حدود 800 کیلوگرم خاک اره تولید شده در کارگاه های چوب بری، استفاده ای نداشته و دور ریخته می شود. هدف از مطالعه حاضر استفاده مجدد از این پسماند های سودمند جهت بهینه سازی نسبت کربن به نیتروژن (c/n)، جلوگیری از خروج نیتروژن از توده و بررسی اثر خاک اره بر محتوای رطوبت توده هاست. 4 توده زباله تهیه و یک توده به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. به سه توده دیگر میزان 16، 32 و 70 درصد خاک اره افزوده شد. هفته ای یک بار از توده ها نمونه برداری به عمل آمد و نسبت c/n، میزان رطوبت، کربن و نیتروژن آن ها سنجیده شد. میزان کاهش رطوبت در تیمار شاهد 33٪ و در تیمار های 16، 32 و 70 به ترتیب 15، 15 و 10٪ بوده است. با افزودن خاک اره میزان از دست رفتن رطوبت توده ها کاهش یافت که این مسئله در مناطق گرم و خشک که با کمبود آب مواجه هستند، بسیار حایز اهمیت می باشد. میزان بهینه نسبت c/n در تیمار 16% مشاهده شد و از دست رفتن نیتروژن با افزودن خاک اره کاهش یافت. میزان کاهش نیتروژن در تیمار شاهد، 16٪، 32٪ و 70٪ به ترتیب 30، 7، 7 و 15٪ بوده است. حداکثر میزان نیتروژن در توده رسیده نیز در تیمار 16% مشاهده گردید. بنابراین با توجه به نتایج به دست آمده می توان نتیجه گرفت خاک اره می تواند سبب حفظ رطوبت و نیتروژن توده های کمپوست گردد و نسبت نامطلوب و پایین c/n اولیه را بهبود بخشد. تیمار 16% اثر مناسب تری را بر روی فرایند و کیفیت کمپوست نسبت به سایر تیمار های مورد آزمایش نشان داد.