بررسی تأثیر استفاده از عسل در پیشگیری از بروز و کاهش شدت موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به سرطان
چکیده
زمینه: یکی از عوارض شایع شیمی درمانی یا پرتودرمانی در تومورهای سر و گردن، ایجاد موکوزیت است که در شرایط حاد می تواند باعث وقفه در روند درمان و تغذیه بیمار گردد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر عسل در پیشگیری از موکوزیت دهانی ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به سرطان است. روش ها : در این مطالعه که به صورت کارآزمایی بالینی تصادفی شده انجام گردید. 39 بیمار که تحت درمان کموتراپی بودند در سه گروه دسته بندی شدند. گروه اول از عسل طبیعی، گروه دوم از نرمال سالین و گروه سوم به عنوان گروه شاهد فقط از مسواک جهت شستشوی دهان استفاده کردند. سپس وجود و شدت موکوزیت و مدت زمان باقی ماندن ضایعات و سایر مشخصات مربوط به آن براساس پرسشنامه دوقسمتی (جمعیت شناختی و بالینی) و چک لیست تهیه شده از پروتکل های سازمان بهداشت جهانی (who) در هر یک از گروه ها بررسی شد. یافته ها: در گروهی که از عسل به عنوان دهانشویه استفاده کردند تنها یک نفر(7/7%)، در گروه دوم که از نرمال سالین استفاده کردند 10 نفر (1/77%) و در گروه شاهد 9 نفر (2/69%) دچار موکوزیت شدند. اختلاف معنادار آماری بین گروهی که از عسل استفاده نمودند با گروه های دیگر وجود داشت (05/0p<). در نهایت 19 مورد از بیماران هیچ گونه زخمی را نشان ندادند (7/48%). نتیجه گیری: عسل در کاهش شدت موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مؤثر است و جهت بررسی های بیشتر پیشنهاد می شود مطالعات با حجم نمونه بیشتر و زمان استفاده طولانی تر انجام گیرد.