بررسی برخی عوامل مرتبط با خستگی در چهارچوب تئوری علائم ناخوشی در بیماران تحت درمان با همودیالیز در مراکز دیالیز کرمان
چکیده
زمینه و هدف: خستگی شایعترین عارضه جانبی بیماران تحت درمان با همودیالیز است. یکی از تئوریهای مرتبط با خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز تئوری علائم ناخوشی است که بر طبق این تئوری، خستگی دارای سه فاکتور جسمی، روانی و موقعیتی است. این مطالعه با هدف بررسی برخی عوامل مرتبط با خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز در چهارچوب تئوری علائم ناخوشی انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی کلیه بیماران در مراکز دیالیز شهر کرمان که معیارهای ورود به مطالعه را دارا بودند (شامل 182 نفر) انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه مشخصات دموگرافیک، مقیاس سنجش شدت خستگی، پرسشنامه حمایت اجتماعی essi و افسردگی beck بود که روایی و پایایی آن در مطالعات مختلف تأیید شده بود. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری spss ویرایش 16 و آزمونهای آماری independent t test ، anova و range tukey تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: میانگین نمره خستگی در کل بیماران 22/1 ± 94/3 محاسبه گردید. 151 نفر از افراد موردمطالعه (83%) از حمایت اجتماعی خوبی برخوردار بودند. میانگین نمره خستگی در افراد بر حسب جنس، سن، سوءتغذیه و آنمی تفاوت معنی داری نداشت ولی بر حسب طول مدت دیالیز (03/0= p )، افسردگی (001/0 p< ) و حمایت اجتماعی (01/0= p ) تفاوت معنی داری به دست آمد. نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز و اثرات آن بر وضعیت عملکردی و کارایی جسمی و روانی آنان، پیشنهاد می گردد ارائه دهندگان مراقبت از چگونگی کاهش اثرات آن بر بیماران تحت درمان با همودیالیز آگاهی بیشتری را کسب نمایند .