پراکنش مکانی جوامع ماکروبنتیک در ارتباط با شرایط محیطی سواحل بین جزر و مدی و زیر جزر و مدی بوشهر
چکیده
پراکنش مکانی جمعیت ماکروبنتوزها در طول سواحل ایرانی خلیج فارس از استان بوشهر مورد مطالعه قرار گرفت. نمونهها با گرب van veen از نواحی بینجزر و مدی (0 متر) و زیرجزر و مدی (اعماق 5 و 10 متر) در 16 ایستگاه و 6 ترانسکت شامل 4 بندر (گناوه، بندرگاه، رستمی و عسلویه) و 2 خور (فراکه و شیف) جمعآوری شد. در کل 17 گروه از ماکروبنتوزها در تحقیق حاضر شناسایی شدند بهطوریکه بیشترین اجتماعات غالب بهترتیب متعلق به نرمتنان، کرمهای حلقوی، بندپایان و سایر ماکروبنتوزها بود. میانگین تراکم (فراوانی) ماکروبنتوزها در اثر متقابل عمق × ترانسکت در دامنهای از 450 تا 4380 عدد در متر مربع و میانگین بیوماس (تر) نیز در دامنهای از 9 تا 165 گرم در متر مربع قرار داشت. بالاترین فراوانی و بیوماس ماکروبنتوزها بهترتیب در اعماق 10 متر و بینجزر و مدی مشاهده شد. بهطورکلی تاثیر پارامترهای محیطی مانند عمق آب، ترانسکت، بافت و مواد آلی رسوبات بر شاخصهای بیولوژیک (تراکم و بیوماس) و شاخصهای اکولوژیک (تنوع و غنا) و الگوی پراکنش ساختار ماکروبنتوزها مشخص شد. در نتیجه با افزایش عمق و رسوبات نرم، تراکم بالا و کاهش بیوماس مشاهده شد. همچنین تراکم و بیوماس اختلاف معنیدار (05/0>p و 01/0>p) داشت که میتواند با ترکیبی از فاکتورهای مختلف مانند عمق، ترانسکت، ویژگیهای رسوب، شرایط هیدرودینامیک و آلودگی دریا مرتبط باشد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- اکبر فارسی — کارشناس ارشد، زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران
- جعفر سیف آبادی — دانشیار، گروه بیولوژی دریا، دانشگاه تربیت مدرس، ایران
- فریدون عوفی — استادیار، موسسه تحقیقات شیلات، ایران