تأثیر جنگلکاری با گونههای سریعالرشد غیربومی بر تنوع گیاهیِ زیراشکوب (مطالعة موردی: پارک جنگلی گهر دورود در استان لرستان)
چکیده
جنگلکاریها از طریق تأثیر بر ویژگیهای خاک و سایة ناشی از تاج پوشش میتوانند تأثیر مثبت یا منفی بر تنوع گیاهان زیر اشکوب داشته باشند. در این مطالعه، تأثیرات جنگلکاری با گونة کاج بروسیا بر تنوع گیاهی زیر اشکوب بررسی شد. بدین منظور، در شکل زمین یکسان با استفاده از قطعات نمونة 400 متر مربعی حاوی 5 قطعه نمونة 4 متر مربعی در مرکز و چهار گوشة آن، از تنوع گیاهی و خاک در سه افق 0ـ10، 10ـ20، و 20ـ30 سانتیمتری در سه تیپ جنگلکاری خالص کاج بروسیا، آمیختة اقاقیا و کاج بروسیا، اقاقیای خالص، و تودة جنگلی طبیعی بلوط ایرانی، بهعنوان شاهد، نمونهبرداری شد. نتایج نشان داد که میزان غنا در تیپ جنگلکاری کاج بروسیا، آمیختة اقاقیا و بروسیا، اقاقیا، و تودة بلوط ایرانی به ترتیب برابر 16، 30، 31، و 34 گونه بوده است. کمترین میزان تشابه بر اساس شاخصهای سورنسون و جاکارد بین تیپ جنگلکاری بروسیا با بلوط، و بیشترین تشابه بین جنگلکاری اقاقیا با جنگلکاری آمیختة اقاقیاـ بروسیا وجود داشت. بیشترین و کمترین مقدار شاخص غالبیت گونه‌ای سیمپسون به ترتیب در تیپ بروسیا و در تودة بلوط، و بیشترین و کمترین میزان تنوع و تعداد گونۀ اندمیک در تودة بلوط (شش گونه) و در تیپ بروسیا (یک گونه) مشاهده شد. با توجه به تغییرات محدود در برخی عناصر خاک در افق 0ـ10، تغییرات در تنوع گیاهان زیراشکوب را میتوان علاوه بر خاک، ناشی از تاج پوشش سنگین گونة کاج بروسیا و اثر سایة آن دانست.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- بابک پیله ور — استادیار گروه جنگلداری، دانشکدة کشاورزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
- معصومه متین کیا — کارشناس ارشد رشتة جنگلداری، دانشکدة کشاورزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
- غلامحسن ویسکرمی — دانشجوی دکتری بیوسیستماتیک گیاهی، دانشکدة زیستشناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
- حمیدرضا متین فر — استادیار گروه خاکشناسی، دانشکدة کشاورزی دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران