پایداری زمانی الگوهای مکانی تاج بارش تک درختان بلوط ایرانی در ناحیۀ رویشی زاگرس (مطالعۀ موردی: جنگلهای اطراف شهر ایلام)
چکیده
هدف از این مطالعه، بررسی توزیع مکانی و پایداری الگوهای تاج بارش پنج تک درخت بلوط ایرانی (quercus brantii var. persica) در فصل غیر رویش در جنگلهای زاگرس نزدیک شهر ایلام بود. تاج بارش، به کمک 16 جمع آوری کننده در هشت جهت زیر تاج پوشش هر تک درخت، و میزان بارندگی به کمک شش جمع آوری کنندۀ باران که در فضای بازی در نزدیکی رویشگاه بررسی شده بودند اندازه گیری شد. میزان باران ربایی به صورت غیر مستقیم از تفاضل بارندگی و تاج بارش محاسبه شد.اندازه گیری ها به مدت سه ماه، از اواخر آذر 1389 تا اوایل فروردین 1390، انجام گرفت. در این دوره، 24 مورد بارندگی با مجموع عمق 4/302 میلیمتر جمع آوری شد که به طور متوسط 3/14 درصد آن برای تک درختان بلوط ایرانی به صورت باران ربایی تبخیر یا صرف اشباع تاج پوشش شد. در نمودارهای پایداری زمانی، کمتر از 6 درصد از جمع آوری کننده ها تفاوت معنیدار (05/0 =α) نسبت به میانگین نرمال شدۀ تاج بارش داشتند که بیانگر ناهمگنی کمتر تاج بارش در فصل استراحت در مقایسه با سایر مطالعات بر روی توده های جنگلی است. ترتیب جمع آوری کننده های تاج بارش در پلات های پایداری زمانی به طور کلی پایین بودن مقدار تاج بارش در نزدیکی تنه برای تک درختان بلوط ایرانی را تأیید میکند. استفاده از نمودارهای پایداری زمانی در این مطالعه، مناسب بودن این روش را برای بررسی توزیع تاج بارش تک درختان بلوط ایرانی در طی زمان نشان میدهد.