سازمان نیروی دریایی مسلمانان در مدیترانه تا پایان سده ششم هجری
چکیده
در اواخر ده ۀ دوم هجر ی، مسلمانان که بر سواحل شرقی و جنوبی دریای مدیترانهدست یافتند، برای گسترش فتوحات و مقابله با ناوگان بیزانس ، در صدد استفاده ازناوگان دریایی برآمدند . اما خلیفه دوم عمر، علاقه ای به عملیات دریایی نداشت، لذا اینکار در ایام خلافت عثمان صورت پذیرفت . عملیات دریایی در دوره امویان گسترشیافت. امویان به ایجاد پایگاه های دریایی حفاظت از سواحل، بنادر، ناوگان جنگی ،کارگاه های کشتی سازی و سازمان مربوط به آن همت گماشتند . سپس اغلبیان،فاطمیان، بنی زیری، امویان اندلس و سرانجام ایوبیان، مرابطین و موحدان به گسترشنیروی دریایی پرداختند و از آن برای حمله به سیسیل و سایر جزایر دریای مدیترانه ودفاع از قلمرو اسلامی در مقابل هجوم نورمان ها، بیزانسی ها، فرانک ها، صلیبیان درمدیترانه استفاده کردند . در مواردی نیز دولت های اسلامی در دریا با یکدیگر به جنگپرداختند. از میان حکومت های اسلامی در حوزه مدیترانه، بیش از همه اغلبیان ،فاطمیان و سپس امویان اندلس و موحدان به سازمان منظمی در نیروی دریایی عنایتداشتند. این مقاله به بررسی چگونگی انتصاب فرماندهان، کارکنان، حقوق، آموزشرزم دریایی، مراکز کشتی سازی، دیوان و تشریفات نیروی دریایی مسلمانان تا پایان سدهششم هجری می پردازد.