بررسی خواص آنتی اکسیدان عصاره های قطبی و غیر قطبی در چهار گونه از جنس l. marrubium در شمال و شمال غرب ایران

لیلا شفیعی دستجردی، علی مازوجی، نیلوفر جباری مقدم

چکیده

امروزه استفاده از گیاهان دارویی و ترکیبات مؤثر آن ها به عنوان منابع طبیعی که دارای خاصیت آنتی اکسیدانی هستند، مورد توجه محققین قرار گرفته است. آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که به صورت مؤثر و به طرق مختلف، از واکنش رادیکال های آزاد دارای اکسیژن و نیتروژن فعال با بیومولکول ها نظیر پروتئین، آمینواسید، لیپید و dna جلوگیری کرده و منجر به کاهش آسیب و یا مرگ سلولی، بیماری های قلبی عروقی و سرطان ها می شوند. در تحقیق حاضر، فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره های قطبی و غیرقطبی گونه های مختلف گیاه دارویی ماروبیوم بررسی گردید. در این پژوهش، اندام های هوایی گونه های مختلف گیاه ماروبیوم از نواحی کوهستانی استان های قزوین، تهران و اردبیل جمع آوری شد. در ابتدا نمونه های جمع آوری شده در سایه و دمای اتاق خشک گردید. سپس عصاره گیری از تمام قسمت های گیاه با استفاده از حلال های متانول و کلروفرم به روش سوکسله انجام شد و فعالیت آنتی اکسیدانی آن ها در سیستم مدل حاوی رادیکال 2،2- دی فنیل-1- پیکریل هیدرازیل (dpph) ارزیابی گردید. بررسی اثر آنتی اکسیدانی چهار گونه متفاوت جنس ماروبیوم ( marrubium propinquum fisch. & c.a.may، marrubium astraconium jacq.، marrubium parviflorum fisch. & c.a.may، marrubium cuneatum russell.) با روش 2،2- دی فنیل-1- پیکریل هیدرازیل ((dpph نشان داد که عصاره قطبی (متانولی) گونه m. parviflorum دارای فعالیت و میزان مهار رادیکال آزاد بالاتری است. مقدار ic50 عصاره متانولیm. parviflorum بعد از 30 دقیقه معادل μg/ml 81/0 ± 46/99 بود که فعالیت آنتی اکسیدانی آن در حدود 57 درصد بوتیل هیدروکسی آنیزول (bha) به عنوان شاهد مثبت است (μg/ml 19/0 ± 42/56 =ic50). در این تست، عصاره های غیرقطبی (کلروفرمی) گونه های مورد نظر، فعالیت آنتی اکسیدانی قابل ملاحظه ای نشان ندادند.