تحلیل نابرابری فضاهای جغرافیایی توسعه بین مناطق روستایی مرکزی ایران
چکیده
فضاهای نابرابر جغرافیایی که درصد وسیعی از سرزمین کشورهای در حال توسعه را به خود اختصاص داده است بیشک یکی از تبعات توسعه نابرابر و نامتوازن است که ریشه در توزیع ناعادلانه امکانات دارد. عدم برخورداری از فرصتهای فضایی برابر میتواند منجر به شکافی عمیق بین استانها، شهرها و حتی مناطق روستایی کشور گردد که پیامد آن ظهور فقر ، مهاجرتهای روستا-شهری و به دنبال آن حاشیهنشینی، افزایش جرم، فساد، فحشا و غیره خواهد بود. این پژوهش سعی دارد به تحلیل نابرابری فضاهای جغرافیایی در روستاهای مناطق مرکزی ایران با استفاده از مقالات علمی، کتب و اسناد مرتبط با مساله تحقیق با روشی توصیفی- تحلیلی بپردازد. استانهای، تهران، قزوین، همدان، یزد و چهارمحال و بختیاری نمونه مورد مطالعه و اطلاعات مربوط به 83 دهستان که با روش تصادفی سیستماتیک انتخاب و جمعآوری گردیدهاند، بعنوان جامعه آماری نمونه مورد بررسی قرار گرفتهاند تا روند تغییراتی طی مقاطع 1365، 1375 و 1385 با استفاده از مدل ضریب جینی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که نابرابری فضاهای جغرافیایی در مقطع 65 در مناطق روستایی استان یزد با 42/0، در مقطع 75 در مناطق روستایی همدان با 36/0 و در سال 1385 در روستاهای استان قزوین با بیشترین ضریب نابرابری طی سه دهه برابر با 79/0 بوده است. همچنین نتایج نشان میدهد از شاخصهای مورد بررسی، بیشترین ضریب نابرابری در سال 1365 مربوط به شاخصهای اجتماعی، در سال 75 به شاخصهای ارتباطی و در سال 1385 بیشترین عدم تعادل در دسترسی به خدمات بهداشتی مشاهده گردیده است.