الگوهای تغییرات مکانی و پهنه بندی زمین آماری نیترات و فسفات در آب زیرزمینی دشت شهرکرد
چکیده
در اکثر نقاط جهان آب زیرزمینی تأمین کننده اصلی آب شرب است. آب زیرزمینی شهرکرد نیز آب شرب ساکنان دشت را تأمین میکند. هدف از این پژوهش، بررسی زمین آماری غلظت نیترات و فسفات آبخوان دشت شهرکرد و تهیه نقشه های پهنهبندی نیترات و فسفات در این آبخوان است. برای این منظور از 100 حلقه چاه کشاورزی طی سه نوبت در سال 1389 نمونهبرداری و غلظت نیترات و فسفات اندازهگیری شد. نتایج این مقاله بر اساس میانگین سه بار نمونهبرداری در سه تاریخ مختلف از هر چاه است. میانگین غلظت نیترات آبخوان 9/25 و میانگین غلظت فسفات 09/0میلیگرم بر لیتر بود. مقایسه نتایج این پژوهش با دادههای سال 1386 نشان داد که غلظت نیترات و فسفات آب زیرزمینی دشت شهرکرد افزایش یافته است. از بین مدلهای مختلف واریوگرام، مدل کروی توزیع دادههای فسفات و نیترات را بهتر توجیه کرد. بررسی نقشهها نشان داد که غلظت نیترات و فسفات در بخشهای جنوبی دشت حداکثر است، به طوری که غلظت نیترات برخی ازچاهها در قسمتهای جنوبی بیشتر از حد مجاز 45 میلیگرم در لیتر بود. شاید دلیل اصلی بالا بودن غلظت نیترات در این بخش قرارگیری تصفیه خانه شهرکرد و کم عمق بودن سطح ایستابی و حرکت جریان آب به این سمت باشد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- الهام فتحی هفچشانی — دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد
- حبیب اله بیگی هرچگانی — استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد